Lunes, Abril 12, 2021

Pagtipa sa tiklado

PAGTIPA SA TIKLADO

naranasan ko noong tumipa sa makinilya
upang sa guro'y maipasa ang asignatura
nagtitipa pa rin kahit wala na sa eskwela
upang akdang nasa isip ay maitipa ko na

oo, naabutan ko pang magmakinilya noon, 
at gamit ko na sa pagtipa ay kompyuter ngayon
instrumento'y umuunlad paglipas ng panahon
mas nagiging kumplikado kaya aralin iyon

noon, upang dumami ang kopya ng dokumento
gagamit ng carbon paper at salitan pa ito
ngayon, may printer na't i-print kung ilan ang gusto mo
o kaya'y ipa-xerox mo na lang ang mga ito

kaysarap magtipa sa makinilya, anong sarap
dinig mo ang tak-tak-tak, sung, animo'y nasa ulap
sinulat ko sa papel ay tinipa ko nang ganap
lalo't mga tula ng kabataan ko't pangarap

hanggang ngayon, patuloy pa rin akong nagtitipa
ng aking mga karanasan, pagsusuri't haka,
ng misyon, pakikibaka't mapagpalayang diwa
habang buhay pa'y titipain bawat likhang akda

- gregoriovbituinjr.

Magtipid sa tubig

MAGTIPID SA TUBIG

magtipid sa tubig, ang bilin sa akin ng guro
ngunit di ibig sabihin, huwag ka nang maligo
kundi imbes na shower, ang gamitin mo ay tabo
magtipid sa tubig, di tipirin, ito ang payo

at kung magsesepilyo naman, gumamit ng baso
ngunit huwag hayaang tulo ng tulo ang gripo
tanggalin mo muna ang tirang pagkain sa plato
baka kasi ito pa'y makabara sa lababo

pambuhos sa inidoro'y imbak na tubig ulan
planuhin ang gagawin, maglaba lang ng minsanan
huwag isa-isa ang paghugas sa kinainan
tipunin muna't isa lang ang maghuhugas niyan

pag tag-ulan na, dapat may dram o timbang panahod
na sasalo ng tubig-ulan galing sa alulod
pambuhos sa kasilyas, tubig itong nakabukod
pandilig din sa halaman at gulay sa bakod

ituro rin sa mga batang magtipid sa tubig
na mahal ang presyo nito, sa dibdib ay ligalig
paggamit ay planuhing maigi, magkapitbisig
ang mag-aaksaya nito'y dapat lamang mausig

- gregoriovbituinjr.

Linggo, Abril 11, 2021

Kwadernong pangkalikasan 4

KWADERNONG PANGKALIKASAN 4

tubig ay huwag aksayahin
ang luntiang gubat ay damhin
lunting syudad ay pangarapin
mithing lunti sa mundo natin

salamat sa kwadernong lunti
sa panawagan nito't mithi
kalikasa'y mapanatili
na isang pagbakasakali

na marinig ng mamamayan
ang ating Inang Kalikasan
na puno ng dusa't sugatan
at dapat nating malunasan

tambak na ang basurang plastik
kaya ako'y nageekobrik
dagdag pa ang pagyoyosibrik
na tungkuling nakasasabik

ayusin ang basurang kalat
linisin sa layak ang dagat
nagkakalát sana'y malambat
habang di pa huli ang lahat

walang aayos ng ganito
kundi tayo ring mga tao
dapat nang ayusin ang mundo
at sistema'y dapat mabago

- gregoriovbituinjr.

Kwadernong pangkalikasan 3

KWADERNONG PANGKALIKASAN 3

magaling ang lumikha ng mga kwadernong iyon
mulat sila sa problema ng kalikasan ngayon
anong nangyari nang manalasa ang baha noon
anong epekto sa bayan, saan na paroroon

tatak-pangkalikasan sa kwaderno'y mapagmulat
ekolohiya'y suriin, kumilos tayong lahat
kalikasa'y alagaan, tayo'y hinihikayat
baguhin ang sistema sa mundo ang kanyang banat

tatak-pangkalikasan sa kwaderno'y mapang-usig
humihiyaw ang kalikasan, di natin marinig
kapitalismo'y mapanira, dulot ay ligalig
pagmimina, pagtrotroso, limpak na tubo'y kabig

dinggin ang tinig ng kalikasan, ang kanyang hiyaw
islogan sa kwaderno'y tila sa dibdib balaraw
mga nakasulat doon ay pawang alingawngaw
ng Inang Kalikasang ngayon ay pumapalahaw

maraming salamat, may mga ganitong kwaderno
na nagpapaalala sa mag-aaral, sa tao
na alagaan ang kalikasan, ang buong mundo
panawagang ito'y isabuhay nating totoo

- gregoriovbituinjr.

Kwadernong pangkalikasan 2

KWADERNONG PANGKALIKASAN 2

kalikasan ay alagaan natin
ito'y isang mahalagang tungkulin
na kung sa mundong ito'y dadanasin
ang kalamidad ay mabawasan din

tatak-pangkalikasan sa kwaderno
ay tagapagpaalala sa tao
na huwag magpapabaya sa mundo
kung di man, maging handa sa delubyo

kayrami nang nakaranas ng Ondoy,
ng Yolanda, na unos ang nagtaboy
sa atin sa tahanan, ay, kaluoy
dati'y may bahay ay naging palaboy

nagbabago't nagbabaga ang klima
sa pagharap dito'y handa ka na ba?
polusyon sa kalusugan ng masa
tubig na kaymahal, naaaksaya

paalala sa kwaderno'y kaygaling
na sa masa'y talagang nanggigising
islogan sa kwaderno'y ating dinggin
kalikasan ay alagaan natin

- gregoriovbituinjr.

Kwadernong pangkalikasan 1

KWADERNONG PANGKALIKASAN 1

mga kwadernong iyon ay binili ko kaagad 
sapagkat kalikasan yaong sa akin bumungad
bumunot sa bulsa, sana'y di kulang ang pambayad
pinili ko'y mga pangkalikasang sadyang hangad

bumili muna ng lima dahil kulang ang pera
sana'y di agad maubos, sana'y makabili pa
bukas pa mababalikan ang kwadernong kayganda
kinabukasan nga bumalik, binili'y anim pa

ang balak ko rito'y pangregalo sa inaanak
upang habang maaga'y mamulat sa tinatahak
alagaan ang kalikasan, bundok, ilog, lambak
upang malunasan ang sugat nitong nagnanaknak

oo, dahil sa tao, may sugat ang kalikasan
dahil paligid natin ay ating dinudumihan
dahil daigdig natin ay ginawang basurahan
dahil plastik ay naglipana na kung saan-saan

mga kwaderno'y nagtataguyod at nagmumulat
upang kalikasan ay alagaan nating sukat
upang di malunod sa mga basura sa dagat
sa lumikha ng kwaderno'y marami pong salamat

- gregoriovbituinjr.

Sabado, Abril 10, 2021

Pusang itim

PUSANG ITIM

anong kasalanan ng pusa kung siya'y maitim
anong kasalanan ng Negro kung sila'y maitim
takot sa pusang itim, dahil ba sa pamahiin
pag may nakitang pusang itim, disgrasya'y darating

pamahiin ay walang siyentipikong batayan
walang patunay sa agham ang paniwalang iyan
panakot lang daw ng matatanda sa kabataan
upang umuwi agad ng maaga sa tahanan

may akdang "The Black Cat" ang makatang Edgar Allan Poe
bantog na awtor ng mga kwentong horror sa mundo
pusang itim nga ba'y nakakatakot na totoo
o sapagkat natakot ang madla sa kwento ni Poe

pag sa paglalakad mo, pusang itim ay nakita
huwag ka na raw tumuloy, baka ka madisgrasya
at baka sa anumang gagawin mo'y malasin ka
tawag sa pagkatakot na ito'y mavrogatphobia

subalit ano bang kasalanan ng pusang itim
upang ituring siyang tagapagdala ng lagim
wala, kundi ipinanganak lang siyang maitim
ang masama'y ang maniwala pa sa pamahiin

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala habang naglalakad kung saan-saan

Baliwag na diwa

BALIWAG NA DIWA

bihira lang may mag-like sa tula kong isinulat
di mag-like dahil marahil tulang may tugma't sukat
bagamat baliwag na diwa'y inakdang maingat
bagamat talinghaga'y sisisirin pa sa dagat
kayâ kung nag-like ka, taos-pusong pasasalamat

baliwag na diwa, talinghagang di pa unawa
na kinapapalooban ng layon ko't adhika
sa katutubong panitikan ay namamanata
na itataguyod ang akda sa sariling wika
nawa ito'y mamunga ng nagniningas na diwa

minsan sa pag-iisa ko'y naroong naninindim
hinahatak ang talinghaga sa balong malalim
upang ikwento ang tokhang na karima-rimarim
pagkat maraming tinimbuwang sa gabi ng lagim
agam-agam ang panlipunang hustisya sa dilim

naroroon kaya ang pag-ibig sa mga ulap
habang nananaghoy ang mga pusong naghihirap
ang hustisya kaya'y makakamtan sa hinaharap
karapatang pantao ba'y rerespetuhing ganap
maaabutan pa kaya ang lipunang pangarap

kayraming baliwag na diwang dapat isaisip
nabubuo ang haka sa kutob na di malirip
kinabukasan ng bansa'y paano masasagip
laban sa mapagsamantala, mapang-api't sipsip
kalagayan ay totoo, di isang panaginip

- gregoriovbituinjr.

Biyernes, Abril 9, 2021

Tula sa Araw ng Kagitingan

TULA SA ARAW NG KAGITINGAN

halina't alalahanin yaong kabayanihan
ng mga kababayang lumaban para sa bayan
ikasiyam ng Abril nang bumagsak ang Bataan
sa kamay ng Hapon, ng mananakop na dayuhan

Ikalawang Daigdigang Digmaan nang mangyari
ang sagupaang iyong ang namatay ay kayrami
napasuko ang Pilipino sa gerang kaytindi
sumuko naman ang mga Kanong di mapakali

ang Bataan at Corregidor sa lupa'y nabaon
iyon ang natitirang tanggulan laban sa Hapon
ang Timog-Silangang Asya noong panahong iyon
ay halos nasakop na raw ng bansang Japan noon

prisoner of war ang halos walumpung libong kawal 
ayon pa sa kasaysayan, na atin ding inaral
Death March mula Bagac hanggang Capas, nakagigimbal
sandaang kilometrong hakbang, buti't may tumagal

huwag kalimutan ang nakibakang Hukbalahap
na nagtanggol din sa bayan sa kabila ng hirap
ipinaglaban ang kinabukasang hinaharap
sinagupa ang daluyong ng mga mapagpanggap

Araw ng Bataan, naging Araw ng Kagitingan
na dati ring Araw ng Corregidor at Bataan
taas-kamaong pagpupugay sa kabayanihan
ng mga lumaban at namatay para sa bayan

- gregoriovbituinjr.
04.09.2021

Aswang o akyat-bahay gang?

ASWANG O AKYAT-BAHAY GANG?

sa ibang lalawigan, ang nasa bubong ay aswang
sa lungsod naman, nasa bubong ay akyat-bahay gang
iba't ibang paniniwalang dapat lang igalang
kung paano makaligtas laban sa pusong halang

aralin ang istruktura ng tahanang ginawa
marahil, nasa bubong ay ibon o kaya'y pusa
mahirap nang makaharap yaong kasumpa-sumpa
at papetiks-petiks ka lang, iyon pala'y may banta

huwag pakuya-kuyakoy, alamin ang paligid
baka may nangyayari na't sa iyo'y nalilingid
may nakapasok nang ibang tao'y di mo pa batid
mahirap manggalaiti't lumalabas ang litid

sa kalunsuran din naman ay nauso ang aswang
mga uhaw sa dugo na sa gabi'y nanonokhang
wastong proseso ng batas ay di na iginalang
malalaman mo na lang na kayraming tinimbuwang

higit pa sila sa akyat-bahay, uhaw sa dugo
na buhay ng maraming inosente'y pinaglaho
mag-ingat, maging alisto, dapat loob ay buo
dapat silang panagutin sa krimeng itinago

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala habang naglalakad kung saan-saan

Haka sa isang spiderman

HAKA SA ISANG SPIDERMAN

nakakita na naman
ng isang Spiderman
sapantaha ko lamang
baka akyat-bahay gang

buti't wala pang krimen
di pa siya salarin
anong daling pasukin
buti't bantay ko pa rin

mababa lang ang pader
makukuha'y kompyuter
kaya mag-ingat, aber
dahil baka ma-murder

ako'y nagpakita nga
nagluto sa kusina
buti na'ng laging handa
anuman ang magbadya

kaya laging mag-ingat
mahirap makalingat
lalo't baka masilat
sa aktong di masukat

- gregoriovbituinjr

Pinaghalong itlog at zucchini

PINAGHALONG ITLOG AT ZUCCHINI

itlog at zucchini'y pinaghalo
kaysarap naman ng aking luto
almusal muna nang di maglaho
ang tamis ng lutong may pagsuyo

ang zucchini'y padala ni misis
kasama ng maraming kamatis
tila pipinong may ibang bihis
ang zucchining tikman mo't kaytamis

maraming salamat sa zucchini
may pagkain sa araw at gabi
meryenda na ring nakawiwili
habang nakatitig sa kisame

nakakasulat, may inspirasyon
nakakatula, may nalalamon
habang sinusuri ang maghapon
upang maharap ang bagong hamon

- gregoriovbituinjr.

Huwebes, Abril 8, 2021

Ang talambuhay ko'y tula

ANG TALAMBUHAY KO'Y TULA

"A poet's autobiography is his poetry. Anything else is just a footnote." ~ Yevgeny Yevtushenko

bilang makata'y maraming nagtatanong sa akin
anong talambuhay ko't isasama raw sa aralin
ginunam-gunam ko kung ito ba'y espiyang itim
baka nakahandang ako'y ipakain sa pating

dangan kasi'y aktibista itong makatang gala
batid ang isyung desaparesido, nangawala
lalo na't may Anti-Terror Law na talagang banta
sa kung sinong sa may maling gawa'y manunuligsa

hanggang mabasa ko ang sinabi ni Yevtushenko
isang nobelista, mandudula, makatang Ruso
aktor at direktor sa mga pelikula nito
nayong Zima, Siberia, isinilang na totoo

anya, talambuhay ng makata'y ang kanyang tula
ang iba pang tungkol sa kanya'y simpleng talababa
kaya tungkulin, pangarap, tindig, prinsipyo't diwa
ng inyong abang lingkod ang madalas napapaksa

nasa kinathang tula ang aba kong talambuhay
mabasa ito'y matatagos ang buod kong tunay
detalye't petsa'y sa talababa mo mahuhukay
subalit nasa tula ang kabuuan kong taglay

- gregoriovbituinjr.

Ilang kwento ng nagdaang panahon

ILANG KWENTO NG NAGDAANG PANAHON

kaytagal nang nangyari, panahon pa ni Mahoma
nang napasagot ni Tatang ang butihin kong Lola
mahigpit na ang sinturon, naningalang pugad na
katwiran ni Tatang, si Lola'y mahaba ang palda

nineteen kopong-kopong nang naisulat ang salaysay
naggiyera patani ang magkaribal na tunay
nagbalitaktakan sa mga isyung natalakay
nagpayabangan lang ngunit di nakuha ang pakay

panahon ni Limahong ay may naningalang pugad
naroon ang tandang, dumalaga'y gumiri agad
nang malaman ng matatanda'y kasal na ang hangad
at baka raw may nabuong sa tiyan sumisikad

panahon ng Kempei-tai ay maraming nadisgrasya
pagkat ginahasa ng Hapon ang mga dalaga
lumipas ang panahon, dumaa'y deka-dekada
nang maraming lola ang nanawagan ng hustisya

iba't ibang panahong nagdaan sa kasaysayan
ano-anong aral ang ating mahihiwatigan
nang di maulit ang mga mali ng nakaraan
nang hustisya't pantaong karapatan ay igalang

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala habang naglalakad kung saan-saan

Ang tema ng World Health Day 2021

ANG TEMA NG WORLD HEALTH DAY 2021

ang tema ng World Health Day ngayong taon ay nabanggit
ng isang kasama sa pahayag niyang kaypait
"Building a fairer, healthier world" ang temang kaylupit
pagbuo ng mundong malusog at pantay ang giit

kaygandang tema, mundong malusog, lipunang pantay
ngunit paano matutupad ang ganitong pakay
kung kapitalismo pa rin iyang sistemang taglay
kung elitista't burgesya'y naghahari pang tunay

pantay na mundo sa ilalim ng kapitalismo
malusog na daigdig kahit walang pagbabago
isang mundong ang karapatan ay ninenegosyo
may hustisya't karapatan ba sa sistemang ito?

oo, pangarap natin ang malusog na daigdig
at may pantay na lipunang ang lahat ay may tinig
pulubi't dukha'y di naiiwan, masa'y di lupig
at sa gahamang kapitalismo'y di nakasandig

kaygandang pangarap, pantay at malusog na mundo
bago maitatag, palitan ang kapitalismo
at tanggalin ang ugnay sa pag-aaring pribado
magkaisa't magkapitbisig ang uring obrero

pag nangyari muna iyan saka natin kakamtin
ang lipunang walang pang-aapi't pang-aalipin
lipunang malusog at pantay ay itatag natin
halina't kumilos, pangarap na ito'y tuparin

- gregoriovbituinjr.

* litrato mula sa google

Miyerkules, Abril 7, 2021

Muli, sa aking diwata

MULI, SA AKING DIWATA

di kayang mabahiran ng lumbay
pagkat laging matimbang ang pakay
habang kasama ang mutyang tunay
iwing pusong ito'y matiwasay

halakhak niya'y kaysarap dinggin
ay, siyang tunay, kaypalad ko rin
tila diwata sa papawirin
na hinahabol lagi ng tingin

malayo man siya'y anong lapit
habang nariritong nakapikit
lalo't palad nami'y magkadikit
diwata ko'y sadyang anong rikit

sa problema'y di nagpapadaig
pagkat solusyon ang nananaig
hangga't ang puso ko'y pumipintig
naririto akong umiibig

- gregoriovbituinjr.
04.07.2021 (World Health Day)

Munting hiling ngayong World Health Day

MUNTING HILING NGAYONG WORLD HEALTH DAY

pandemya, lockdown, coronavirus
sa ulat, libo-libo'y namatay
isang trahedyang kalunos-lunos
sa yugtong ito ng ating buhay

nananalasa ang COVID-19
sa maraming bahagi ng mundo
pag nala-lockdown, walang makain
tila baga pag-asa'y naglaho

kahit na nariyan ang protocol
at ang sarili'y disiplinahin
kung walang makain, mas masahol
gayunpaman, ito'y dapat sundin

subalit kailangang tumindig
ng bawat isa sa nangyayari
ngayong World Health Day ay isatinig
kung ano ba ang makabubuti

palpak nga ba ang pamahalaan
sa pagtugon sa pandemyang ito
na pulos lockdown lang daw ang alam
pulos modipikasyon daw ito

ngayong World Health Day, ang hiling ko lang
ayusin sa bansa'y health care system
kung paano'y dapat pagtulungan
ng eksperto't mamamayan natin

- gregoriovbituinjr.
04.07.21

Mga nilikhang berdugo ng rehimen

MGA NILIKHANG BERDUGO NG REHIMEN

mga naglalaway sa dugo, sangkaterbang aswang
na sa inosente'y walang prosesong nananambang
nakatayo lang ay bigla na lang tinitimbuwang
ng mga nilikhang berdugo ng rehimeng tokhang

ang nais lang daw nila, pasaway ay mapatino
ngunit bakit buhay nito'y kanilang pinaglaho
disiplina't pagkauhaw sa dugo'y pinaghalo
di na iginalang ang batas, nambasag ng bungo

dahil mayhawak ng gatilyo kaya anong yabang
aba'y sagot naman daw sila ng pangulong halang
kaya kaylakas ng loob pumaslang ng pumaslang
atas kasi ng pangulo nilang talagang bu-ang

sila ang mga nilikhang berdugo ng rehimen
dugo't laman ng inosente yaong kinakain
sana'y matigil na ang kanilang pagka-salarin
at panagutin sila sa ginawang mga krimen

- gregoriovbituinjr.

Ang mabait

ANG MABAIT

tawag sa kanila'y mabait, totoo, mabait
marahil dahil sila'y tahimik kaya mabait
di naman maiingay ang daga't kanyang bubuwit
tahimik lang sisirain yaong gamit mo't damit

nais lang namang kumain saanman naroroon
kahit na mumo lang o kaya'y tira-tirang litson
aba'y kapag kinanti mo sila, lagot ka ngayon
gaganti sila't sira-sira ang iyong pantalon

paano mapaglalaho ang mabait na iyan
o kaya iyang mabait ay lasunin mo naman
pag namatay sa sulok, mamamaho ang tahanan
o makabubuti bang sila na lang ay hayaan

ang mabait, ang mababait, naroon sa sulok
maya-maya't magtatakbuhan, may pagkaing bulok
para bagang magnanakaw, tatangayin sa sulok
ng mabait ang itinapong tira-tirang manok

- gregoriovbituinjr.

* pasensya na sa litrato, baka masuka ang iba pag daga ang litrato, kaya mouse na lang ng kompyuter
* litrato mula sa google

Ang payo pagkaihi

ANG PAYO PAGKAIHI

payak na panawagan
disiplina lang naman
inihia'y buhusan
o kaya'y i-flush mo lang

naunawaan mo ba
may gagamit pang iba
ika nga, ikaw pa ba
ang walang disiplina?

ang kapwa'y irespeto
i-flush ang inidoro
may gagamit pa nito
kung ayaw mong masargo

di mapalot, mapanghi
di mangamoy ang ihi
at di nakadidiri
maginhawa palagi

ito lang ay panuto
nang di tayo mamaho
maraming salamat po
sa pagsunod sa payo

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa istasyon ng MRT