Double meaning

DOUBLE MEANING

sa palengke'y may pinaskil man din

para sa mamimiling parating

double meaning pag iyong basahin

depende paano mo bigkasin

pag mabilis ang bigkas, diyahe

magpatuli muna, tila sabi

tuli lang ang pupuntang palengke

nakakatuwa naman ang siste

kung mabagal ang bigkas, ecobag

ang iyong gamitin, di plastic bag

sa madaling sabi o pahayag

bawal ang plastik, huwag lalabag

natuwa ako't nilitratuhan

ang paskil sa aking napuntahan

nagmistula mang katatawanan

ay tulong na sa kapaligiran

- gregoriovbituinjr.

01.24.2022

* litratong kuha ng makatang gala sa loob ng palengke sa Pasig, kung saan nakasulat sa isang paskil: "Bawal supot dito"

Respeto

RESPETO

sa C.R.: "as courtesy to the next customer, please flush"

ah, kailangan pa ba ng ganitong patalastas

matapos na jumingle o magbawas sa kasilyas

walang disiplina't may abiso bago lumabas?

mapalot pag iniwang di nai-flush ng burara

mapanghi ang sasalubong, ay, nakakatulala 

"courtesy to next customer", madaling maunawa

may paggalang sa susunod na gagamit, sa madla

C.R. dapat malinis para sa mga kostumer

nilikha upang tao'y di na jumingle sa pader

upang di umihi o magbawas somewhere, anywhere

pumapalot ang inihian kung wala tayong care

madali namang ating sarili'y disiplinahin

nang di mandiri ang susunod kung ito'y gamitin

di ba't kayganda kung C.R. ay anong linis man din

kaysarap ng pakiramdam sa puso't diwang angkin

- gregoriovbituinjr.

01.24.2022

Kalibre

KALIBRE

anong kalibre ng kakayahan at pagkatao

ang hanap natin sa sunod na lider ng gobyerno

yaon bang sa debate'y di nagpakita sa tao

o ang matagal naglingkod bilang lider-obrero

anong kalibre ng organisadong mamamayan

ang babago sa sistemang tadtad ng kabulukan

yaong magtatatag ng sistemang may kabuluhan

sa sambayanang nais ay makataong lipunan

dapat bang may kalibre ang tibak upang magwagi

laban sa sistemang bulok ng trapo't naghahari

puspusang nakikibaka, palaban, mapanuri,

makakalikasan, makatao, at makauri

ang kalibre'y di palyado pag iyong kinalabit

matibay din ang pulso pag umasinta't bumirit

tulad ng mahusay na lider na iginigiit

ang karapatan at hustisya sa mga ginipit

- gregoriovbituinjr.

01.23.2022

Construction worker

CONSTRUCTION WORKER

kaytaas ng inyong ginagawa

aba'y talagang nakalulula

buwis-buhay ang trabahong sadya

huwag sanang disgrasya'y mapala

upang pader ay palitadahan

ay parang gagambang nag-akyatan

sa mataas na gusaling iyan

tiyak ba ang inyong kaligtasan?

sapagkat kayo'y construction worker

na nagpapalitada ng pader

anumang atas ng inyong lider

ay tatrabahuhin n'yo, anywhere

sinuong ang panganib, sumunod

para sa pamilya'y kumakayod

buwis-buhay, magkano ang sahod?

sanay ba sa lula kayong lingkod?

isa n'yo nang paa'y nasa hukay

isang pagkakamali lang, patay

sana'y mag-iingat kayong tunay

pagkat isa lang ang inyong buhay

- gregoriovbituinjr.

01.23.2022

* litratong kuha ng makatang gala sa katapat ng napuntahang gusali

Enero 22, 1987 sa Mendiola

ENERO 22, 1987 SA MENDIOLA

Magbubukid na may isyung dala'y nagtungong Mendiola

Gobyernong pasista nama'y nagpasalubong ng bala

At naganap ang pagkalugmok ng mga magsasaka

Bumulagta'y labingtatlo, sugata'y limampu't isa

Ang panawagan ng magsasaka'y repormang agraryo

Yamang katatapos ng Edsa't mayroong pagbabago

Ang hiling nga'y dapat tugunan ng gobyernong Aquino

Ngunit nagrali'y binira ng mga unipormado

Isyung dugtong ng bituka ang dala ng magbubukid

Ngunit nagkibit-balikat lamang ang gobyernong manhid

Gayong isyung ito'y mahalaga sa mga kapatid

Magsasaka pa ang sa sariling dugo ibinulid

Ang kanilang panawagan ay binahiran ng dugo

Ginulantang sila't labingtatlong buhay ang naglaho

Samantalang sa bukid, tanim nilang palay ay ginto

At siyang bumubuhay sa mayoryang tao sa mundo

Sana isyung dinala nila'y mapag-usapan naman

At mabigyang katugunan at matupad kalaunan

Katarungan nawa'y kamtin ng magsasakang pinaslang

At mausig at mapanagot ang mga pusong halang

- gregoriovbituinjr.

01.22.2022

Wala sa sarili

WALA SA SARILI

sabi nila, wala na naman ako sa sarili

diwa'y kung saan-saan lumilipad, nagmumuni

ngiti ng ngiti kahit wala namang sinasabi

tila umiindak ang diwata sa guniguni

naglalakad sa kalsadang mayroong kinakatha

tumatawid sa kalyeng may pinipinta sa diwa

buti't di nahahagip ng sasakyan ang tulala

habang binabalangkas sa isip ang itutula

mag-ingat ka, makatang nais maging nobelista

maging alisto sa paglalakad mo sa kalsada

baka mabulilyaso ang iyong unang nobela

pag nabangga ka ng awto't tuluyang nadisgrasya

dapat may presence of mind, sa boyskawt nga'y wika noon

diwa'y huwag mong paglakbayin sa ibang panahon

harapin natin ang anumang nagaganap ngayon

upang sa anumang kaharapin ay makaahon

- gregoriovbituinjr.

01.21.2021

Ang ibon at ang pusa: Buhay ba o patay?

ANG IBON AT ANG PUSA: BUHAY BA O PATAY?

Maikling sanaysay at tula ni Gregorio V. Bituin Jr.

Dalawang anekdota ang tila magkapareho. Ang isa'y tungkol sa pilosopiya at ang isa'y tungkol sa physics. Ang isa'y tungkol sa ibon at ang isa'y tungkol sa pusa. Animo'y pinahuhulaan sa atin kung ang mga ito ba'y buhay o patay?

May isa raw batang nakahuli ng ibon at pinahulaan niya sa kanyang lolo kung ang ibon bang nasa kamay niya't itinago sa kanyang likod ay buhay ba o patay? Nababatid ng kanyang lolo na pag sinabing buhay ay kanya itong pipisilin upang mamatay at kung patay naman ay pakakawalan niya ang ibon. Kaya ang sagot ng kanyang lolo ay ito: "Ang buhay ng ibon ay nasa iyong kamay."

Mas mahirap namang unawain ang naisip hinggil sa pusa ng physicist na si Erwin Schrodinger kung hindi talaga pag-aaralan. Sa haka-hakang eksperimento ni Schrodinger, na kaibigan ni Albert Einstein, naglagay ka ng pusa sa isang kahon na may kaunting radioactive substance. Kapag nabulok ang radioactive substance, nagti-trigger ito ng Geiger counter na nagiging sanhi ng paglabas ng lason o pagsabog na pumapatay sa pusa. Ngayon, ang pagkabulok ng radioactive substance ay pinamamahalaan ng mga batas ng quantum mechanics. Nangangahulugan ito na ang atom ay nagsisimula sa isang pinagsamang estado ng "pagpunta sa pagkabulok" at "hindi pagpunta sa pagkabulok". Kung ilalapat natin ang ideya na hinihimok ng tagamasid sa kasong ito, walang naroroon na may malay na tagamasid (lahat ay nasa isang selyadong kahon), kaya ang buong sistema ay nananatili bilang kumbinasyon ng dalawang posibilidad. Ang pusa ay  patay o maaaring buhay sa parehong oras. Dahil ang pagkakaroon ng isang pusa na parehong patay at buhay sa parehong oras ay hindi totoo at hindi nangyayari sa totoong mundo, pinapakita rito na ang pagbagsak ng wavefunction ay hindi lamang hinihimok ng mga may nakakaunawang tagamasid.

Nakita ni Einstein ang parehong problema sa ideyang hinimok ng tagamasid at binati si Schrodinger para sa kanyang matalinong paglalarawan, na nagsasabing, "gayunpaman, ang interpretasyong ito'y matikas na pinabulaanan ng iyong sistema ng radioactive atom + Geiger counter + amplifier + charge ng gun powder + pusa sa isang kahon, kung saan ang psi-function ng sistemang naglalaman ng pusa na parehong buhay at pinasabog ng pira-piraso. Ang kalagayan ba ng pusa ay malilikha lamang kapag ang isang physicist ay nag-imbestiga sa sitwasyon sa ilang takdang oras?"

Buhay ba o patay ang ibon sa kamay ng bata? Buhay nga ba o patay ang pusa sa kahon? Ang una'y nakasalalay sa kamay ng bata. Habang ang ikalawa'y nasa pagkaunawa sa pisikang mahiwaga, lalo na ang paglalarawan sa quantum, lalo na ang quantum physics at quantum mechanics. Ang quantum ay ang salitang Latin para sa amount (halaga, bilang) na sa modernong pag-unawa ay nangangahulugang ang pinakamaliit na posibleng yunit ng anumang pisikal na katangian, tulad ng enerhiya o bagay.

Dahil sa mga kwento, kaganapan, teorya at paliwanag na ito'y nais kong magbasa pa't aralin ang liknayan o physics, tulad ng pagkahumaling ko sa paborito kong paksang sipnayan o matematika.

BUHAY O PATAY: ANG IBON AT ANG PUSA

itinago ng pilyong bata ang ibon sa kamay

tinanong ang lolo kung ibon ba'y patay o buhay

ang sagot ng matanda'y talagang napakahusay:

"ang buhay ng ibon ay nasa iyong mga kamay"

isang haka-hakang eksperimentasyon sa pusa

upang ipaliwanag ang quantum physics sa madla

physicist na kaibigan ni Einstein ang gumawa

si Erwin Schrodinger nga noon ay nagsuring diwa

naglagay ka sa kahon ng isang pusang nalingap

kung ang kahong iyon ay may radyoaktibong sangkap

pag ito'y nabulok, tiyak sasabog itong ganap

pusa sa kahon ba'y mamamatay sa isang iglap

kamangha-mangha ang pilosopiya't ang pisika

na kaysarap basahin at unawain talaga

baka paliwanag sa atin ay magbigay-saya

at pag naibahagi sa kapwa'y nakatulong pa

Mga pinaghalawan:

http://lordofolympus99.blogspot.com/2013/04/book-1-mga-bagay-na-di-naman-dapat_2052.html

https://www.newscientist.com/definition/schrodingers-cat/

https://www.wtamu.edu/~cbaird/sq/2013/07/30/what-did-schrodingers-cat-experiment-prove/

* mga litrato mula sa google

Enerhiyang solar sa opisina

ENERHIYANG SOLAR SA OPISINA

naglagay ng enerhiyang solar sa opisina

kung saan mula sa araw, kuryente'y makukuha

bayad nga ba sa Meralco'y bababa ang halaga

iyon naman ang layunin, presyo'y mapababa na

kaya gayon na lamang ang saya naming totoo

sa opis na binabantayan ko't nagtatrabaho

dito sa Bukluran ng Manggagawang Pilipino

sa ikalawang palapag inilagay nga ito

sa buhay-aktibista't buhay-makakalikasan

sa simpleng pamumuhay, pakikibakang puspusan

ang solar-panel ay tulong na sa kapaligiran

lalo sa nais itayong makataong lipunan

pasalamat sa Philippine Movement for Climate Justice

sa kanilang tulong upang solar ay maikabit

mula sa mahal na kuryente'y di na magtitiis

pagtaguyod ng solar energy'y ating ihirit

- gregoriovbituinjr.

01.21.2022

* litratong kuha ng makatang gala sa opening ng solar panel sa tanggapan ng BMP sa Pasig, 11.27.2021

* kasama sa litrato sina Ka Leody de Guzman, chairman ng BMP at tumatakbong Pangulo sa Halalan 2022, si Ka Luke Espiritu, president ng BMP at tumatakbong Senador sa Halalan 2022, Kapitan Bebot Guevara ng Barangay Palatiw, Lungsod ng Pasig, at Konsehal Quin Cruz, Lungsod ng Pasig

Sa paglalakad

SA PAGLALAKAD

sa anumang iyong tatahakin

ang sarili'y pakaingatan din

panganib man ang iyong suungin

at kayhaba man ng lalakarin

may kasabihang namumukadkad

yaong matulin daw kung lumakad

pag may bubog, matitibò agad

baka madapa't nguso'y sumadsad

lalo't mapagnilay na tulad ko

naiisip ay kung ano-ano

kumakatha pala ng seryoso

buti't di nababangga ng awto

mag-ingat pa rin kahit magnilay

bagamat may magandang kasabay

mag-ingat kahit di mapalagay

akibat mo man ay dusa't lumbay

humahakbang mang maraming ekis

sa buhay na itong nagtitiis

mabuti nang isip ay malinis

nang paa'y di madulas sa batis

- gregoriovbituinjr.

01.20.2022

Binhi

BINHI

maaga pa lang, kita kita

kasalamuha na ang masa

magaling kang mag-organisa

upang mabago ang sistema

kasangga kita at kauri

sa pagtatanim nitong binhi

ng pagbabago't walang hari,

walang burgesya, walang pari

isang makataong lipunan

ang ating itatayo naman

pagsasamantala'y wakasan

pairalin ang katarungan

patuloy ta sa misyon natin

upang magawa ang layunin

upang gampanan ang tungkulin

upang tupdin ang adhikain

yakap ang simpleng pamumuhay

puspusang makibakang tunay

taglay ang prinsipyong dalisay

aktibista hanggang mamatay

- gregoriovbituinjr.

01.19.2022

Dalawa kong aklat ni Lope K. Santos

DALAWA KONG AKLAT NI LOPE K. SANTOS

dalawang mahalagang aklat ni Lope K. Santos

ang aking binabasa't iniingatan kong lubos

nang makita'y walang alinlangang agad gumastos

kahit pa sa kinikitang salapi'y sadyang kapos

ang Banaag at Sikat, isang dakilang nobela

na nalathala nang higit isangdaang taon na

Balarila ng Wikang Pambansa, na gawa niya

na akin namang sinasagguni tuwi-tuwina

nauna ang isang libro niyang di ko malaman

kung saan napapunta o kaya'y nasa hiraman

animnapung tulang tiglilimang saknong ang laman

katha ni Lope K. Santos, mga tulang kay-inam

Banaag at Sikat, nasa aklatan ni Bituin

unang sosyalistang nobelang kaygandang basahin

Balarila naman ay binasa upang gamitin

sa sanaysay, tula, kwento't iba ko pang kathain

collector's item at klasiko na ang mga ito

di man agad mabasa, mabuting ako'y may libro

nakasalansan na sa munting aklatan ko rito

na ginawan ko pa ng tulang alay ko sa inyo

- gregoriovbituinjr.

01.18.2022

* Ang Banaag at Sikat ay nabili ko sa Popular Bookstore noong Hulyo 26, 2019, sa halagang P295.00, nasa kabuuang 588 pahina, ang teksto ng nobela'y 547 pahina, habang ang Balarila ng Wikang Pambansa ay nabili ko sa Solidaridad Bookshop noong Hunyo 3, 2021, sa halagang P600.00, nasa kabuuang 538 pahina, ang teksto ng Balarila'y umabot ng 496 pahina, habang 42 pahina ang nasa Roman numeral. 

Maagap

MAAGAP

may kasabihan: "Daig ng maagap ang masipag"

kapara ng boyskawt na laging handa sa magdamag

at maghapon sa pangyayaring makababagabag

diyata't di dapat maging tuod, di natitinag

maging maingat sa anumang gawin at sambitin

lalo't mga trapong unggoy ay lalambi-lambitin

sa ginintuang baging ng kapitalistang matsing

na madalas pulutan kaya bundat ay balimbing

malapit na ang halalan, nangangamoy asupre

kaya dapat gapiin ang manananggal at kapre

ayaw nating halalang ito'y mangamoy punebre

baboy na malilitson ay talian ng alambre

sa panahon ngayong nananalasa ang omicron

huwag nawang lungkot ang sa atin ay sumalubong

di nakikita ang kalaban, di pa makaahon

dapat maging maagap pag nakita ang ulupong

tayo'y maging mapagbantay lalo't nasa pandemya

habang omicron sa libo-libo'y nananalasa

huwag sana nitong salingin ang ating pamilya

subalit asahan nating daratal ang pag-asa

- gregoriovbituinjr.

01.18.2022

Facemask

FACEMASK

ayaw nating makahawa o kaya'y mahawaan

ng sakit ng sinuman at baka di makayanan

lalo ngayong laganap ang sanhi ng kamatayan

sa panahon ng pandemyang may samutsaring variant

kaya kailangang takpan ang pasukan sa ilong

at lalamunan upang di maging hilong talilong

danas kong pagkasakit noon ang dulot ay buryong

na tila pinagsalikupan ng dusa't linggatong

ah, tunay ngang kailangang mag-facemask pag lalabas

ito ang ating pananggalang lalo't nang-uutas

yaong naglipanang virus na napakararahas

na puntirya'y ating baga't buhay hanggang magwakas

simpleng protokol, magsuot ng facemask, di ba kaya

kung ayaw mong isuot, sa bahay ka na lang muna

ngunit alalahanin ang kapwa pag lumabas ka

pagpe-facemask mo'y pagmamalasakit na sa iba

- gregoriovbituinjr.

01.18.2022

* selfie sa pinta sa pader sa komunidad ng maralita sa likod ng Fishermall sa C4, Malabon

Pangarap

PANGARAP

ah, napakatayog ng pangarap

nakatingala sa alapaap

kahit buhay ay aandap-andap

ay patuloy pa ring nagsisikap

nakatira man sa gilid-gilid

sa danas na pagkadukha'y manhid

basta't nabubuhay nang matuwid

mararating din ang himpapawid

nangarap ngunit di pansarili

kundi pag-asenso ng marami

sa sistemang bulok masasabi

palitan na't huwag ikandili

ang pangarap niyang itinakda

kasama'y organisadong dukha

pati na ang uring manggagawa

lipunang makatao'y malikha

- gregoriovbituinjr.

01.18.2022

Ditorin

DITORIN

nais kong makita ang anyo ng ibong ditorin

at mapakinggan din ang kanyang huni o awitin

tulad ng uwak at tuko, ipinangalan man din

sa tunog, pagsasalita o anumang sabihin

kung itanong kaya kung sinta ko'y saan dumaan

kung marinig kong "dito rin" ang kanyang kasagutan

nasa tama ba akong direksyon, ah, pag-isipan

pagkat siya'y ibong marahil iyon lang ang alam

ngunit maganda siyang karakter sa mga pabula

na maaari kong gamitin sa kwentong pambata

mabuti't aking nasaliksik ang gayong salita

sa isang diksiyonaryong kaagapay ng madla

pag may nabasang kaibang salitang tulad niyon

ay agad nabubuhay yaring diwa, inspirasyon

upang kumatha ng sanaysay, tula't kwento ngayon

ah, ibong ditorin, salamat sa iyo kung gayon

- gregoriovbituinjr.

01.17.2022

* ditorin - sa zoolohiya, Sinaunang Tagalog, ibon na tila nagsasabi ng "dito rin" kapag umaawit, mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 297

Payo sa sarili

PAYO SA SARILI

humahakbang papalayo

saan kaya patutungo

dukha man at walang luho

ay huwag kang masiphayo

puno'y inaalagaan

ng mabuting kalikasan

arugain natin naman

ang ating kapaligiran

saan man tayo magpunta

ay isiping mahalaga

magpakatao tuwina

alalahanin ang kapwa

walang pag-aatubili

na huwag maisantabi

ang mga gawang mabuti

sa kapwa, di pangsarili

- gregoriovbituinjr.

01.17.2022

Sigwa

SIGWA

di ako lumaki sa isang probinsyang may ilog

kundi sa binabahang lungsod, baka ka lumubog

ilang beses akong sa baha lumusong, nahulog

noong nasa Sampaloc pa buhay ko'y umiinog

kaya pag napapauwi sa probinsya ni ama

ay magpapasama sa ilog at maliligo na

sasakay pa ng kalabaw, tatawid ng sabana

ganoon ang kabataan kong sadyang anong saya

noong maghayskul ay dumadaan sa tabing ilog

nagkolehiyo sa paaralan sa tabing ilog

noong magtrabaho'y nangupahan sa tabing ilog

tila baga buhay ko noon ay sa tabing ilog

wala na sa tabing ilog nang ako na'y tumanda

subalit nakaharap naman ang maraming sigwa

tulad noong kabataan kong laging nagbabaha

sa danas na iyon, natuto akong maging handa

inunawa ang panahon, ang klimang nagbabago

at sa kampanyang Climate Justice ay sumama ako

nagbabakasakaling makatulong naman dito

sa pagpapaunawa sa kalagayan ng mundo

- gregoriovbituinjr.

01.16.2022

Pula't dilaw

PULA'T DILAW

pinagninilayan ko pa rin

ang mga palad nating angkin

paano kaya tutukuyin

sinong mga lumalambitin

sa baging ng mga haragan

kasama ang trapo't gahaman

anang awit, pula't dilaw man

ay di tunay na magkalaban

pangmayaman daw ang hustisya

na nabibili ng sampera

kung ganyang bulok ang sistema

aba'y kawawa nga ang masa

kung sistemang bulok ang gawa

nitong mga trapong kuhila

wala na ba tayong kawala

sa pagsasamantalang sadya

pula't dilaw ba pag naupo

kabulukan ba'y maglalaho

magtutulong ba pag nagtagpo

o sa malaon ay guguho

sistema pa rin ay baguhin

ito pa rin ang pangarapin

ang masa'y ating pakilusin

tungo sa bayang asam natin

- gregoriovbituinjr.

01.16.2022

Paggising

PAGGISING

nagising akong anong lamig

at sa ginaw nangangaligkig

kaya kinulong ko sa bisig

ang mutyang katabi sa banig

kay-ingay ng mga kuliglig

tila napanaginipan ko

ang bangis ng Berkakan dito

pati Oriol at ang Onglo

anong bagsik din ng Tamawo

gayunman, nakahanda ako

ah, mabuti't nagsidatingan

ang bayaning sina Kenaban

Agyu, Aliguyon, Kudaman

ang diwatang si Aninggahan

at labanan ay napigilan

hanggang tuluyan nang magising

mula sa mahabang paghimbing

kaya iaakda'y magiting

taludtod at saknong kong sining

lalo't wala sa toreng garing

- gregoriovbituinjr.

01.16.2022

* mga nabanggit na halimaw at bayani ay mula sa mitolohiyang Filipino at nalathala sa aklat na "Mga Nilalang na Kagila-gilalas" ni Edgar Calabia Samar

Ituloy ang laban

ITULOY ANG LABAN

"Ituloy ang laban" ay kilalang islogang tibak

ito'y batid na ng bayan, panawagang palasak

makasaysayan, prinsipyo ng api't hinahamak

upang baguhin ang sistemang loko't mapanlibak

ngunit sa basketbol pala'y ginamit nang totoo

"Ituloy ang laban" sa mga kasagupang grupo

ito ba'y katanggap-tanggap o nakakatuliro

bagamat walang may-ari ng panawagang ito

maganda ngang masanay ang tao sa panawagan

marehistro sa isip nila'y "Ituloy ang laban!"

paalala sa gawa ng bayani't Katipunan

sistema'y baguhin tungong makataong lipunan

"Ituloy ang laban" nilang atleta sa basketbol

habang diwa ng islogang ito'y dapat masapol

buhay ng tibak ang sa islogang ito'y ginugol

laban sa pagsasamantalang sadya silang tutol

"Ituloy ang laban" ng dukha't uring manggagawa

tunay na kahulugan nito'y isapuso't diwa

lipunang makatao'y dapat itayo ng madla

"Ituloy ang laban" at kamtin ang ating adhika

- gregoriovbituinjr.

01.15.2022

- selfie ng makatang gala sa tarpouline ng Philippine Basketball Association (PBA) nang mapadaan siya sa Araneta Coliseum sa Cubao, Lungsod Quezon