Maralita, bida pag eleksyon

MARALITA, BIDA PAG ELEKSYON

pag nangampanya'y trapong kuhila

pulos pangako sa maralita

kaytatamis ng mga salita

pangako'y rosas, langit at tala

tuwing halalan, bida ang dukha

trapong hudas ay pulos pangako

gagawin ng buong puso kuno

ngunit lagi na lang napapako

humaba na ang ilong at nguso

nilang trapong mapagbalatkayo

trapo'y papasok pa sa iskwater

sa putikang kayraming minarder

na dukha, kunwa'y di mga Hitler,

noong war on drugs ng nasa poder

hihimas-himas pa sa pagerper

maralita, bida pag eleksyon

ngunit pag trapo'y nanalo ngayon

pangako'y balewala na roon

dukha'y bida lamang pag eleksyon

para iboto ang trapong iyon

dahil sa dami ng maralita

sila ang nililigawang sadya

subalit sila ba'y may napala

pinangakuan, binalewala

kailan matututo ang dukha?

- gregoriovbituinjr.

03.29.2022

Tulaan

TULAAN

tara, tayo'y tumula

ng samutsaring paksa

at doon isadula

ang buhay nating sadya

ikwentong pataludtod

ang bawat nating pagod

pawis, sikap at kayod

pati mababang sahod

isalaysay sa saknong

ang pasyang urong-sulong

tulad ng chess at gulong

plano'y saan hahantong

bilangin man ang pantig

na isinasatinig

dapat nating mausig

ang mga manlulupig

tula ang buhay natin

kathain ang paksain

anong isyu't usapin

sa madla'y bibigkasin

- gregoriovbituinjr.

03.29.2022

* litratong kuha noong World Poetry Day

Latang titisan

LATANG TITISAN

ah, nakakatuwa ang titisan

na gawa sa latang walang laman

Master Sardines pa ang pinaglagyan

sa mga Master, may panawagan:

"Master, narito po ang titisan

Upos mo'y dito po ang lagayan

Titis ng yosi'y pagtataktakan

Ano, Master, maliwanag iyan!"

di tapunan ang kapaligiran

di basurahan ang kalikasan

simpleng ashtray ang latang titisan

nang sa bayan, makatulong naman

at dahil dito'y pakatandaan

maging sagisag ng kalinisan

gamiting maayos ang titisan

para sa kabutihan ng bayan

- gregoriovbituinjr.

03.29.2022

Pamasahe

PAMASAHE

sa pasahe, tiket ay patunay

sa beepbus na ikaw ay sumakay

tumaas lang ng piso'y aaray

tila ba bulsa'y nasaktang tunay

magbayad pa rin sa paglalakbay

nang makarating ng matiwasay

sa iyong destinasyon at pakay

tulad din sa ating pamumuhay

mula pagsilang hanggang mamatay

di lang tutunganga't maghihintay

kundi mamamasahe kang tunay

destinasyong plano'y nilalakbay

sumusulong sa bawat pagsakay

bababa pag narating ang pakay

- gregoriovbituinjr.

03.29.2022

Sa lumang aklatan

SA LUMANG AKLATAN

tara, tayo'y magtungo sa mga lumang library

makasaysayang aklatang tiyak kawili-wili

mapupuntahan ang mga lugar na di masabi

mababasa'y samutsaring paksang makabubuti

sa daigdig, sa bansa, sa masa, at sa sarili

aking aamuyin ang mabasa kong aklat doon

at daramhin ang iba't ibang paksa ng kahapon

bakasakaling bahaginan ng naroong dunong

mga karunungang sa bansa'y makapagsusulong

ng pag-unlad ng lahat, di ng iilang mayroon

malalakbay ko sa library'y kontinente't bansa

upang mabatid ang mga makabuluhang paksa

malaman bakit sa historya'y gayon ang ginawa

paano napagsamantalahan ang manggagawa

anong sistemang yumurak sa dignidad ng dukha

nais kong mapuntahan ang mga lumang aklatan

baka sa mga agiw ay may tagong karunungan

baka sa amoy ng libro, makapa'y katapatan

ng awtor sa ibinahagi niyang kaalaman

sa mga paksang baka makabubuti sa tanan

- gregoriovbituinjr.

03.28.2022

Sa muling nilay

SA MULING NILAY

naglalakbay akong tila walang patutunguhan

sa isang madawag na sabana sa kagubatan

na tinatahak na pala'y kumunoy sa kawalan

nakaambang panganib ay paano malusutan

para bang panagimpan ng buong pagkasiphayo

aba'y ilang ulit ko na bang tinangkang maglaho

subalit nagigising na lang sa pagkarahuyo

sa diwatang lumaban sa mga trapo't hunyango

nais naming makaalpas sa pangil ng buwitre

o sa kuko ng agilang talaga ngang salbahe

o sa apoy ng dragon na nangangamoy asupre

nais naming magwagi sa labanang sadyang grabe

ah, marahil ito'y dala lang ng problema't gutom

nais kong magsalita subalit bibig ay tikom

tila binusalan ng mga nag-aastang hukom

dama'y nailarawan na lang sa kamaong kuyom

- gregoriovbituinjr.

03.28.2022

Nang mamalengke si Ka Leody

NANG MAMALENGKE SI KA LEODY

karaniwang tao, magaling na lider-obrero

sa mataas na posisyon sa bansa'y tumatakbo

bilang Pangulo, ang kinatawan ng simpleng tao

upang mamunong anim na taon sa bansang ito

karaniwang tao, siya mismo'y namamalengke

para sa asawa, anak, bisita, kuya, ate

nakita minsang bumili ng isda, gulay, karne

aba'y nakatsinelas lang noon si Ka Leody

di katulad ng trapong animo'y hari talaga

pulos alalay, may utusan na, may kutusan pa;

iba si Ka Leody, di trapo, puso'y sa masa

nakikibaka, ang madla sa kanya'y may pag-asa

kaya ganyang may puso sa masa'y dapat mahalal

karaniwang tao, naghahanda ng pang-almusal,

tanghalian at hapunan para sa minamahal

ganyan ang pinunong magaling, mabuti ang asal

- gregoriovbituinjr.

03.28.2022

* minsang papunta si Ka Leody sa Cainta market nang matiyempuhan siya ng masmidya

* litrato mula sa fb

Libingan at kapak

LIBINGAN AT KAPAK

Talinghaga nina Gat Emilio Jacinto at Huseng Batute animo'y pinagtiyap. Ayon sa bayaning Jacinto sa ikatlong paksa ng kanyang akdang Liwanag at Dilim:

"Tayo'y huwag mainaman sa balat pagkat di kinakain at karaniwang magkalaman ng masaklap. Ang mga libingang marmol ay maputi't makintab sa labas; sa loob, uod at kabulukan."

Ayon naman sa makatang Jose Corazon de Jesus, na kilala ring Huseng Batute, sa ikalawang saknong ng kanyang tulang pinamagatang "Pagtatanghal" sa aklat na Jose Corazon de Jesus: Mga Piling Tula, pahina 82:

"Ano ang halaga ng ganda ng malas,

di gaya ng tago sa pagkakatanyag,

huwag mong tularan yaong isdang kapak, 

makisap ang labas, sa loob ay burak."

Anong tindi ng pagkakawangki ng kanilang talinghaga, kaya ako'y napaisip, at sa tuwa'y napagawa ng tula:

dalawa kong iniidolo

talinghaga'y halos pareho

bayaning Emilio Jacinto

at makatang Batute ito

sa labas, bagay na maganda

ay hinahangaan tuwina

ngunit huwag tayong padala

pagkat loob ay bulok pala

anong tindi ng pagmamasid

pagsusuri'y kanilang batid

pamanang sa atin ay hatid

upang sa dilim di mabulid

mga gintong palaisipan

para sa ating kababayan

nagmula sa kaibuturan

ng kanilang puso't isipan

taospusong pasasalamat

sa nabanggit na mga aklat

na kung iyong mabubulatlat

may gintong diwang masasalat

- gregoriovbituinjr.

03.27.2022

Pagmamahalan

PAGMAMAHALAN

mahal na ang tubig at kuryente

gasul, gasolina't pamasahe

at ang pangunahing binibili

bigas, sahog, isda, gulay, karne

anong tindi ng pagmamahalan

ng batayang pangangailangan

presyo'y sumisirit nang tuluyan

anong sakit sa puso't isipan

pagmamahalang bakit ganoon

sa mamamayang di makaahon

sahod nga'y nakapako lang doon

di na tumaas, di maibangon

"Sahod Itaas! Presyo Ibaba!"

ang sigaw ng mga manggagawa

kahilingang dapat lang at tama

upang sa hirap ay makawala

- gregoriovbituinjr.

03.27.2022

- litratong kuha ng makatang gala sa pagkilos sa DOLE, 03.14.2022

Buwis

BUWIS

kung iyang buwis ng bayan

magamit sa kagalingan

ng mga kababaihan

aba'y sadyang ayos iyan

paano ang double burden

na kaytagal nang usapin

ang reproductive health pa rin

ay paano sasagutin

dinggin ang kanilang hiyaw

"Make taxes work for women" daw

na kapag iyong nanilay

ay makabuluhang tunay

ang "Make taxes work for women"

ay mahalagang usapin

panawagang dapat dinggin

ng pamahalaan natin

sa plakard, iyon ang tangan

ni Ka Leody de Guzman

ating kandidato naman

bilang Pangulo ng bayan

dinggin ang hiling at sabi

buwis - gamiting mabuti

wasto, sapat at maigi

para sa mga babae

- gregoriovbituinjr.

03.27.2022

- litratong kuha ng makatang gala noong Araw ng Kababaihan

Tula sa Earth Hour

TULA SA EARTH HOUR

nagpatay kami ng ilaw ngayon

dahil Earth Hour, mabuting layon

kaisa sa panawagang iyon

nakiisa sa magandang misyon

na sa pamamagitan ng dilim

maunawaan natin ang lalim

ng kalikasang animo'y lagim

pagkasirang nakaririmarim

imulat natin ang ating mata

upang kalikasan ay isalba

nagpabago-bago na ang klima

ang tao ba'y may magagawa pa

buksan din natin ang ating bibig

upang mapanira ay mausig

halina't tayo'y magkapitbisig

at iligtas ang ating daigdig

- gregoriovbituinjr.

03.26.2022

* litrato mula sa google

Lakas ng bisig

LAKAS NG BISIG

Manggagawa, binubuhay n'yo'y buong daigdigan

nilikha't pinaunlad ang ekonomya ng bayan

gumawa ng mga tulay, gusali, paaralan

highway, Senado, Kongreso, Simbahan, Malakanyang

Manggagawa, may kaunlaran nang dahil sa inyo

ngunit nagsisilbi sa mapagsamantalang amo

kulang sa pamilya ang sahod, kaybaba ng sweldo

gayong lipunan at bansa ang pinaunlad ninyo

tulad ng magsasaka, sa pawis ninyo nanggaling

ang ekonomya ng bansa at kinakain namin

subalit kayong Manggagawa'y naghihirap pa rin

dapat sarili n'yo'y tubusin sa pagkaalipin

kung wala kayong Manggagawa ay walang pag-unlad

ang sistemang kapitalismo'y sadyang di uusad

Manggagawa ang bayani, nagbigay ng dignidad

nagpaunlad ng daigdigan, ng bansa, ng syudad

Manggagawa, salamat sa lakas ng inyong bisig

subalit kapitalismo'y dapat nating malupig

tagapamandila ng sistemang ito'y mausig

pagkat mundong ito'y sa inyong nawalan ng tinig

- gregoriovbituinjr.

03.26.2022

Espasyong ligtas

ESPASYONG LIGTAS

espasyong ligtas ba ang M.R.T.

sa mga ginang at binibini

laban sa tarantado't salbahe

na kung makatingin ay buwitre

parang lalapain ang babae

buti't M.R.T.'y may paalala

na doon ay ipinaskil nila

Safe Spaces Act, tandaan mo na

sa text, facebook, saanmang lugar pa

bawal ang pambabastos talaga

salamat sa M.R.T. sa paskil

paalalang dapat magsitigil

ang sa social media'y nanggigigil

sa M.R.T. mismo'y di magpigil

sa kanilang libog, dagta't pangil

nais natin ng espasyong ligtas

kung saan wala nang mandarahas

mandarambong, trapong sukab, hudas

kundi lipunang pantay, parehas

na namumuhay tayo ng patas

- gregoriovbituinjr.

03.26.2022

* litratong kuha ng makatang gala habang nag-aabang ng tren sa M.R.T.

Ang takot sa debate

ANG TAKOT SA DEBATE

di kayang makipagdebate ng utak-diktador

magdikta lang ang alam ng kupal na horrorable

sasapitin ng masa sa kanila'y pulos trobol

anong gusto'y gagawin, que barbaridad, que horror

di kayang makipagdebate nilang mga kupal

na nasanay mamuno sa paraang diktaduryal

tulad ng kanilang amang sa bayan ay garapal

naku! kawawa ang bayan pag sila ang nahalal!

dahil sa debate makikita kung sino sila

kung karapat-dapat ba silang mamuno sa masa

subalit kung laging absent sa debate, alam na

aba'y mahahalata ang pagiging bugok nila

dahil maging diktador ang alam sa pamumuno

gayong ayaw ng tao sa ganyang klaseng pinuno

bentador ng bayan, berdugo ng masa, hunyango

di dapat iboto ang ganyang sukab at palalo

- gregoriovbituinjr.

03.25.2022

Pusang himbing

PUSANG HIMBING

tinitigan ko ang pusang iyon

sa pagkahigang parang nilulon

ng animo'y dambuhalang dragon

sa bayang paglaya'y sinusulong

pusang buntis na himbing na himbing

baka pagod, mamaya gigising

pag kumagat na ang takipsilim

muli'y maghanap ng makakain

himbing sa ilalim ng sasakyan

tila malalim ang panagimpan

ano kayang kanyang pakiramdam?

himbing sa panahong kainitan

nahimbing dahil sa pagkabusog?

pagkakain ay agad natulog?

napagod sa pagpanhik-panaog?

nanaginip kasama ang irog?

katanghaliang tapat umidlip

ang pusang buntis na di malirip

pabiling-biling, anong nalirip?

kuting sana'y di mahagip ng dyip

- gregoriovbituinjr.

03.26.2022

Tatak sa kamiseta

TATAK SA KAMISETA

tila poster ang sa t-shirt tatak

na talaga kang mapapalatak

di man nahihili'y nagaganyak

na magsuot din ng gayong gayak

bibili ako ng t-shirt ngayon

at patatatakan na rin iyon

heat press daw ang tawag sa ganoon

magbigay lang ng disenyo roon

magplano muna bago bumili

nang may maganda namang diskarte

ang disenyo'y planuhing mabuti

nang dama'y saya, kawili-wili

sa bawat araw ay susuutin

sa paanyayang iboto natin

ang kandidatong talagang atin

Manggagawa Naman, panalunin!

- gregoriovbituinjr.

03.25.2022

Tibuyo ni Goryo

TÍBUYÔ NI GORYÒ

hinuhulugan ko ang tíbuyô

ng tiglima't sampung pisong buô

mag-iipon akong walang hintô

hanggang tibuyong ito'y mapunô

may baryang bente pesos ding sukat

mapunong tila kaing ng duhat

sa buong taon ay mapabigat

baka may ginhawang maiakyat

barya man ay pinag-iipunan

sa tíbuyô ng kinabukasan

upang sa panahong kagipitan

kahit paano'y may ipon naman

ganyan ang tíbuyô ng pangarap

na punong-puno ng pagsisikap

may mahangò sa panahong hirap

may dudukutin sa isang iglap

- gregoriovbituinjr.

03.25.2022

* tíbuyô - Tagalog-Batangas sa wikang Kastilang alkansya

Titisan

TITISAN

gumawa pang muli ng titisan

o ashtray upang mapagtapunan

ng upos at titis ng sinumang

nagyoyosing madalas o minsan

iaambag ang titisang iyon

sa mga opisina - ang misyon

upos at titis, ilagay doon

na sa kalikasan din ay tulong

salita'y itinataguyod din

na may salin na sariling atin

na maganda ring ating gamitin

di pulos ashtray na iinglesin

tulad ng tibuyo sa alkansya

banoy naman para sa agila

at sa iskor at tally ay para

sa ashtray ay may titisan pala

wikang sarili'y ipalaganap

ito'y itaguyod nating ganap

wikang pangmasa sa pag-uusap

unawain ito't ipalasap

ganito sa tulad kong makata

gamit sa kalikasan at diwa

itaguyod, sariling salita

wika ng bayan, wika ng madla

- gregoriovbituinjr.

03.25.2022

Pagsasalin ng haiku

PAGSASALIN NG HAIKU

Nakabili ako ng libro ng haiku ng makatang Hapones na si Matsuo Basho noong Abril 13, 2019 sa halagang P80.00. Nilathala ito ng Penguin Classics. Naitago ko ang librong ito at nakita muli. Binasa ko ang ilan niyang haiku na pawang salin na sa Ingles. 

Sinubukan kong isalin sa wikang Filipino ang lima niyang haiku sa paraan ding iyon na pantigang 5-7-5. Pinili ko lang ang isinalin dahil ang iba'y hindi kayang ipasok sa 5-7-5 dahil sa mahahabang salita natin. Na marahil sa wikang Hapones,  maraming salitang iisa ang pantig na pasok na pasok sa kanilang haiku.

p. 28

Whiter than stones (Ang Batong Bundok)

of Stone Mountain - (maputi pa sa bato -)

autumn wind. (hanging taglagas.)

p. 31

Where cuckoo (Nang ibong kuku)

vanishes - (ay tuluyang naglaho -)

an island. (ang isang pulo.)

p. 38

Violets - (Ang mga lila -)

how precious on (kayhalaga sa landas)

a mountain path. (ng kabundukan.)

p. 47

Come, see real (Halika, tingni

flowers (ang bulaklak sa mundong)

of this painful world. (napakasakit.)

p. 49

Crow's (Ang iniwanang)

abandoned nest, (pugad ng isang uwak,)

a plum tree. (puno ng duhat.)

Isa siyang inspirasyon. Pawang mula sa kalikasan ang kanyang mga haiku. Dahil dito, kumatha rin ako ng una kong limang haiku.

1

Langay-langayan

pagkatuka'y lilipad,

parang tulisan!

2

Ang mga langgam

ay sadyang kaysisipag,

mumo na'y tangay!

3

Daga sa bahay,

takbuhan ng takbuhan,

kisame'y luray.

4

Sa tinding usok,

napuksa ba ng katol

ang laksang lamok?

5

Pusa'y humibik,

nang mabigyan ng tinik

agad humilik.

- gregoriovbituinjr.

03.25.2022

Almusal ko'y tula

ALMUSAL KO'Y TULA

madalas, almusal ko'y tula

imbes kanin at pritong isda

madaling araw na'y kakatha

pagbukangliwayway, may tula

tula muna'y aalmusalin

pag nabusog ay lulutuin

ang agahang talagang atin

ang isda, kanin at gulayin

kaya almusal pagkaluto

magsasalo ang magkasuyo

basta huwag lang matutuyo

ang tiyan, lalamuna't puso

almusal ko'y tula, madalas

madaling araw pa'y pupungas

pangarap na lipunang patas

yaong sa diwa'y pinipitas

at isusulat nang malambing

tila tulog, sarap ng himbing

subalit tula'y nanggigising

kaya sa pagtula'y nagising

- gregoriovbituinjr.

03.25.2022