Ipon sa tibuyô

IPON SA TIBUYÔ

sa bote ng alkohol na ginawa kong tibuyô
pinagtipunan ng baryang sampû at benteng buô
nakatatlong libong piso rin nang aking binuksan
na akin namang inilagak sa bangko ng bayan

mabuti na ring mag-ipon sa tibuyô ng barya
kung kinakailangan, may mabubunot talaga
may pangmatrikula na sakaling ako'y mag-aral
may pambayad din pag nadala ako sa ospital

sadyang kayhirap pag wala kang anumang naipon
kaya pag-iipon ay isa kong malaking layon
lalo't aktibista akong pultaym at walang sahod
pag may kailangan, ayoko namang manikluhod

kaya mag-ipon sa tibuyô hangga't kakayanin
habang malakas pa't obal ay kaya pang takbuhin
ayoko namang pag gurang na'y manghingi ng limos
kaya ngayon pa lang, nag-iipon na akong lubos

- gregoriovbituinjr.
02.17.2025

Nilay

NILAY

kung anu-ano ang nalilirip

o marahil walang nasa isip

mga problemang dapat masagip

o pulitikang dapat mahagip

sa kisame'y muling titingala

baka lang makasagap ng paksa

ano bang pakinabang ng madla

sa tula? wala na nga ba? wala?

pipilitin kong makapagsulat

ng anumang makapagmumulat

paksang magaan man o mabigat

o yaong paksang nakagugulat

bagamat tuliro man sa bahay

tulala ang makata ng lumbay

patuloy lang akong magninilay

upang puso't diwa'y mapalagay

- gregoriovbituinjr.

02.17.2025

Paumnahin at di makakadalo

PAUMANHIN AT DI MAKAKADALO

nais ko sanang saksihan ang proclamation rally

ng pambato sa Senado, na sina Ka Leody

de Guzman at Ka Luke Espiritu mamayang gabi

subalit may sakit si misis, di ako puwede

madaling araw nagtungo na sa unang ospital

walang kama, na-dextrose sa upuan, di nagtagal

ay lumipat na kami sa ikalawang ospital

may higaan, habang naka-dextrose ang aking mahal

isusulat ko sana sa pahayagang Taliba

ng Maralita ang proklamasyon ng manggagawa

at ating isigaw: Manggagawa Naman! sa madla

nais ko man ay di ako makasaglit mamaya

ako lang kasama ni misis sa bahay at buhay

inuna ko siya upang loob ko'y mapalagay

gayunman, proklamasyon sana'y maging matagumpay

at sa mga dadalo, mabuhay kayo! mabuhay!

- gregoriovbituinjr.

02.16.2025

Reseta

RESETA

kaytagal din namin noon sa pribadong ospital

madaling araw nang tiyan ni misis ay sumakit

dinala ko na siya sa pampublikong ospital

buti't mababa ang bill sa ospital na malapit

bago iyon, kagabi ay kumain sa kasalan

ramdam naming kayganda't kaysaya, may kantahan pa

at umuwi kami, natulog sa aming tahanan

nagising na lamang akong siya'y suka ng suka

anong sakit ng tiyan, kami'y nagpaospital na

subalit walang kama, puno sa unang ospital

matapos ma-dextrose ng nakaupo, na-discharge na

nakahiga na siya sa ikalawang ospital

may bagong resetang ibinigay ng manggagamot

upang mawala ang sakit, agad binili ito

sabi sa sarili, kalma lang, di dapat manlambot

di iiwan si misis ang sa kanya'y pangako ko

- gregoriovbituinjr.

02.16.2025

Paksa

PAKSA

kahit natutulala

patuloy ang pagtula

anumang naitala

di binabalewala

makata ng lansangan

ako kung maturingan

hinggil sa sambayanan

ang paksang tangan-tangan

dibdib ay napupunit

ng aleng kumalabit

para sa baryang hirit

buti't di nang-uumit

ang kamao ko'y kuyom

dahil kayraming gutom

bibig ko man ay tikom

pluma ko'y di uurong

titingin sa kisame

sa diwa'y may mensahe

paksang nakabibingi

sa tula sinasabi

- gregoriovbituinjr.

02.16.2025

Nadakip si Kupido

NADAKIP SI KUPIDO

sa komiks lang nakita ito

at napasaya akong sadya

nadakip kasi si Kupido

sapagkat may hawak na pana

naka-brief lang, kaya hinuli

baka may pusong mapadugo

baka makapanakit kasi

sa sinumang nasisiphayo

ayon daw sa mitolohiya

layunin niya ang panain

ang dalawang pusong nagkita

upang bawat isa'y ibigin

datapwat sa panahon ngayon

si Kupido'y alamat na lang

patuloy man ang kanyang misyon

sa komiks na'y kinatuwaan

- gregoriovbituinjr.

02.15.2025

* mula sa pahayagang Pang-Masa, Pebrero 14, 2025, p.7

Tula lang ng tula

TULA LANG NG TULA

madalas mang zero o walang like ang mga tula

di iyon dahilan upang tumigil sa pagkatha

masakit mang walang pumapansin sa nalilikha

ay di pa rin ako titigil sa pagmamakata

sa Noli Me Tangere nga'y may magandang pinayo

kay Crisostomo Ibarra si Pilosopo Tasyo

sa Kabanata Dalawampu't Lima'y nakukuro

di pangkasalukuyan ang mga akdang nahulo

baka sa hinaharap, mga tula ko'y matanggap

ng madla, dahil ito'y talaga kong sinisikap

na kathain mula puso, diwa't pinapangarap

na lipunang makatao, at walang mapagpanggap

habang narito ako't marami pang naninilay

wala mang mag-like ay tutula pagkat tula'y tulay

tungo sa hinaharap na walang hirap at lumbay

tula lang ng tula at sa tula'y magpakahusay

- gregoriovbituinjr.

02.15.2025

Pagtatanggol sa sarili

PAGTATANGGOL SA SARILI

bata pa'y nakilala na si Bruce Lee

mga akda niyang libro'y binili

hinggil sa JiKunDo, pati na sine

niya'y pinanood ko at nawili

sumunod, pelikula ni Jackie Chan

walang aklat niya akong nalaman

pagsusulat ba'y di nakagawian

kundi panoorin lang sa sinehan

nariyan din sina Jet Li, Samo Hung,

at marami pa, kung sila'y magsabong

tila sa kalaban di umuurong

sa sarili ako'y napapatanong

kung fu nila ay nais kong basahin

kanilang akda'y tiyak kong bibilhin

aralin, suriin, sanayin, gawin

nang sarili'y maipagtanggol natin

bata pa'y inaral na ang tae kwon do

may YawYan din ang mga Pilipino

na si Nap Fernandez ang guro nito

kay Bruce Lee, salamat sa iyong libro

- gregoriovbituinjr.

02.15.2025

Anong oras ka uuwi?

ANONG ORAS KA UUWI?

anong oras ka uuwi? tanong ni misis

na sinasagot ko nang may buong pagsuyo

ikapito ng gabi, tugong walang mintis

kaya pagsasama'y nananatiling buo

natural lang o likas ang tanong ng sinta

pag siya'y wala pa, ako'y nagtatanong din

ganyan talaga, lalo't kami'y mag-asawa

na sumumpang bawat isa'y pakamahalin

nag-aalala rin ang pusong di palupig

kung isa sa ami'y wala pa sa tahanan

pag di pa nakita ang sintang iniibig

dapat mabatid kung isa't isa'y nasaan

ganyan ang buhay may-asawa, naghihintay,

nagmamahalan, nagsusuyuan palagi

pag pagsinta'y nawala, iba na ang bahay

wala nang tanong: anong oras ka uuwi?

- gregoriovbituinjr.

02.14. 2025

* litrato mula sa pahayagang Bulgar, Pebrero 13, 2025, p.7

Dalawang sagot sa isang sudoku

DALAWANG SAGOT SA ISANG SUDOKU

ilang beses ko nang nakaenkwentro

dalawang sagot sa isang sudoku

doon nga'y salitan ang dos at otso

parehong tama kapag binuo mo

ganyang sudoku ay bihira naman

pagkat madalas, sagot ay isa lang

kaya natutuwa akong pagmasdan

at pagsusuri'y binalik-balikan

blangko sa litrato'y pagmasdan mo na

nasa pang-apat at panglimang linya

ilagay mo man ang otso sa una

numero dos naman sa pangalawa

subukan mong salitan ang otso't dos

alinman sa dalawa'y di ka kapos

tiyak sudoku'y iyong matatapos

at makikitang tama iyong lubos

- gregoriovbituinjr.

02.14.2025

* sudoku mula sa pahayagang Pang-Masa, Pebrero 13, 2025, p.7

Pusong gising

PUSONG GISING

anibersaryo ng unang kasal

binasbasan ng meyor ng Tanay

pampitong taon, ganyan katagal

sumpa'y magsasama habambuhay

nananatiling gising ang puso

at patuloy itong sumusuyo

tila puso'y kapara ng ginto

na pag-ibig ay di maglalaho

sa Araw ng mga Puso noon

nang dalawang puso'y sumang-ayon

na bigkisin sa iisang layon

ang pagsasama hanggang maglaon

anumang suliraning dumating

ang iwing puso'y di mahihimbing

araw man o gabi, pusong gising

itong patuloy na maglalambing

- gregoriovbituinjr.

02.14.2025

Pusang antok

PUSANG ANTOK

madaling araw na, iidlip na

aba'y malapit nang mag-umaga

sa kompyuter pa'y tipa ng tipa

ang alaga'y antok ding talaga

nariritong kami'y naghihikab

tandang dapat matulog nang ganap

nang tahiin ang mga pangarap

na sa diwa't puso'y nag-aalab

si alaga'y aking pinagmasdan

na malaking karton ang higaan

ano kaya kung siya'y bidyuhan

artista siyang muli pag ganyan

mamaya, alarm clock na'y tutunog

habang nadarama na ang hamog

buti pa'y pumikit na't matulog

may tula na namang ihahandog

- gregoriovbituinjr.

02.14.2025

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://fb.watch/xK0bhCr-1W/ 

Lasi

LASI

Tatlumpu Pahalang, ang tanong:

Pagtastas ng dahon sa buto

katanungang animo'y bugtong

pababa muna'y sinagot ko

LASI ang sagot na lumabas

sa diksyunaryo ay tiningnan

anong kahulugang nawatas

ano bang nakasaad diyan

uri ng kabibe rin pala

balakubak sa medisina

pagbiyak sa kahoy o tabla

gilagid sa anatomiya

tila malapit ang tanong sa

ikatlong kahulugan niyon:

pagbiyak sa kahoy o tabla

doon sa pagtastas ng dahon

bagamat magkaibang sadya

dagdag kaalaman sa diwa

kaya natanto kong salita

ay gagamitin sa pagkatha

- gregoriovbituinjr.

02.13.2025

* palaisipan mula sa pahayagang Abante, Pebrero 9, 2025, p.7

* sanggunian: UP Diksiyonaryong Filipino, p.681

Pagbabasa sa madaling araw

PAGBABASA SA MADALING ARAW

naalimpungatan akong sadya

nang may kumaluskos sa kusina

tila ba naglalaro ang daga

mula sa labas, nasok ang pusa

at di na rin ako nakatulog

pagkat nawala na rin ang antok

sa pagbabasa na lang uminog

ang mundo kong puno ng pagsubok

hanggang aklat ay aking nagalaw

nagbasa na sa madaling araw

libro na ang aking kaulayaw

dito'y may pag-asang natatanaw

ngunit nais ko pa ring umidlip

upang ituloy ang panaginip

kung saan ako'y may sinasagip

na sa tren ay muntik nang mahagip

- gregoriovbituinjr.

02.13.2025

Depresyon

DEPRESYON

mula ikatatlumpu't siyam na palapag

nang limampung anyos na babae'y lumundag

marahil sa problema'y di napapanatag

kaya nagawa nga iyon, kahabag-habag

sa kalooban niya'y may problemang bitbit?

agad tinapos ang buhay sa isang saglit

ngunit may Mental Health Act na tayo, subalit

mayroon pa ring nagpapatiwakal, bakit

hanggang narinig na lang ng gwardyang naroon

ang lagabog ng katawan ng babaeng iyon

paano ba mababatid kung may depresyon

ang isang tao upang tayo'y makatugon

sapat ba ang Mental Health Act na ating batas

upang dalahin nila'y magkaroong lunas

upang kanilang suliranin ay malutas

upang ang sarili nila'y di inuutas

- gregoriovbituinjr.

02.12.2025

* ulat mula sa pahayagang Pang-Masa, Pebrero 7, 2025, tampok na balita (headline) at pahina 2

* Republic Act No. 11036 - An Act Establishing a National Mental Health Policy for the Purpose of Enhancing the Delivery of Integrated Mental Health Services, na mas kilala ring Mental Health Act of 2018

Tula'y tulay

TULA'Y TULAY

tula'y tulay ko sa manggagawa

tulang kinatha ukol sa dukha

tula upang umugnay sa madla

kaya naritong nagmamakata

dito natagpuan ang pag-ibig

taludtod at saknong ang kaniig

kinatha'y nilupak at pinipig

kahit nakatihaya sa banig

tahakin ma'y pitong kabundukan

maging madawag na kagubatan

nasa lansangan man o piitan

kakatha't kakatha pa rin naman

tula'y aking tulay sa daigdig

bibigyang boses ang walang tinig

kuhila't burgesya'y inuusig

na hustisya ang pinandidilig

- gregoriovbituinjr.

02.12.2025

Larga masa

LARGA MASA

dapat matibay ang larga masa

upang mapanatag ang titira

sa tahanang itinayo nila

lumindol man, di madidisgrasya

ayon sa isang diksiyonaryo:

larga masa'y pinaghalong sukat

na dami ng buhangin, semento, 

graba't tubig, nang lalong tumibay

ang gusali't bahay na tinayo

o tulay at lansangang daanan

matibay pala ang larga masa

di lang ito para sa konstruksyon

pag lumarga ang mulat na masa

tutunguhin nila'y rebolusyon

may matibay na pagkakaisa

matatag na prinsipyo't pundasyon

tara, masa, tayo nang lumarga

baguhin ang bulok na sistema

ibagsak ang gahamang burgesya,

oligarkiya at dinastiya!

- gregoriovbituinjr.

02.12.2025

* larga masa - mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p.680

Karahasan

KARAHASAN

pulos karahasan ang laman ng balita

Grade 8 na nakipag-break, sinaksak ng Grade 10

sinaksak ng ex ni misis ang kanyang mister

isang tatay ang sinuntok ng anak, patay

taas-singil sa kuryente, pahirap sadya

pawang karahasan ang bumungad na ulat

lalong malala ang pananaksak ng kapwa

sariling ama'y di na ginalang ng anak

presyo ng kuryente'y pahirap na sa madla

matitinding karahasan ang nababasa

selos ba't init ng ulo kaya nanaksak

bakit pinili nilang kapwa'y mapahamak

presyo ng kuryente'y karahasang palasak

ramdam ng masa'y pinagagapang sa lusak

upang bayaran ang kuryente'y nasisindak

pawang mental health problem ba ang pandarahas

na ang di kayang emosyon ay nang-uutas

ng kapwa imbes pag-usapan nang parehas

gayong problema nila'y dapat nilulutas

kung ganyan, di sapat ang Mental Health na batas

- gregoriovbituinjr.

02.12.2025

* ulat mula sa pahayagang Bulgar, Pebrero 12, 2025, tampok na balita (headline) at pahina 2

* Republic Act No. 11036 - An Act Establishing a National Mental Health Policy for the Purpose of Enhancing the Delivery of Integrated Mental Health Services, na mas kilala ring Mental Health Act of 2018

Tama ang ginawa ni Heart

TAMA ANG GINAWA NI HEART

binigyan daw ni Alden ng bulaklak si Heart
nagpapahiwatig ng pag-ibig si Alden?
aba'y bakit gayon? may asawa na si Heart
akala ko ba'y mayroon na siyang Kathryn?

mabuti na lang, maganda ang sagot ni Heart
na relasyon sa kanyang asawa'y mabuti
simple lamang ang tinugon kay Alden ni Heart:
ibigay mo na lang 'yan sa ibang babae

tingin ba ni Alden, siya'y makakaisa
mapapaibig si Heart dahil siya'y pogi
dahil pambansang bae, si Heart ay makukuha
sagot ng ginang: naghuhumindig na hindi!

batid ni Heart ang wasto niyang kalalagyan
sapagkat di siya babaeng kaladkarin
siya'y matino, tapat, may pinag-aralan
at may mister siyang dapat pakamahalin

- gregoriovbituinjr.
02.11.2025

* ulat mula sa pahayagang Bulgar, Pebrero 11, 2025, p.7

Ingat sa 'hospital bill scam'

INGAT SA 'HOSPITAL BILL SCAM'

mabuti't di kami na-scam sa ospital

nang naroon pa kami ng asawang mahal

ng apatnapu't siyam na araw, kaytagal

buti't di naloko ng scam na kriminal

ingat po sa bagong modus, O, kababayan

magti-text sa pasyente upang mabayaran

ang bill, inengganyong makaka-discount naman

kapag nagbayad daw ang pasyente sa online

pag nabayaran, maglalahong parang bula

padala sa e-wallet, natangay nang sadya

pati kausap ay tuluyan ding nawala

sa ganyang modus, pinag-iingat ang madla

labingsiyam na pala ang dito'y nadale

huli'y nangyari sa ospital sa Makati

pa'no nabatid ang detalye ng pasyente

sinong mga kasabwat na dapat mahuli

- gregoriovbituinjr.

02.11.2025

* ulat mula sa pahayagang Bulgar, Pebrero 11, 2025, tampok na balita (headline) at pahina 2