Gawing ekobrik ang mga pulitikong plastik

di pwedeng gawing pataba sa lupa dahil toksik
iyang mga pulitikong dapat lang i-ekobrik
lalo ang mga tusong trapong gahaman at lintik
silang sanhi kaya buhay ng masa'y putik-putik
mga basurang trapong kapara'y single-use plactic

di sapat na ang mga pulitiko'y ibasura
pagkat baka makahawa pag sila'y naglipana
dapat i-ekobrik ang tulad nilang palamara
pagkat sila ang sanhi ng kahirapan ng masa
lalo't dignidad ng dukha'y kanilang dinudusta

tanong ko lang, may matitino pa bang pulitiko
lalo na't layunin nila'y pag-aaring pribado
na sanhi'y pagsasamantala ng tao sa tao
at ninenegosyo pati pampublikong serbisyo
i-ekobrik ang trapo upang sistema'y magbago

- gregbituinjr.

Subukan nating iligtas si Inang Kalikasan

subukan nating iligtas si Inang Kalikasan
mula sa paninira ng mapang-aping lipunan
na unti-unting nagwawasak sa kapaligiran
upang likasyaman ay kanilang mapagtubuan

sira ang kalikasan hangga't may kapitalismo
lupa, hangin, dagat, halos lahat ninenegosyo
nais kasing pagtubuan ang likasyamang ito
nang sila'y makapagpasarap sa buhay sa mundo

kawawang kalikasan, pagkat mapagsamantala
ang mga nananahan sa sinapupunan niya
basta pagkakaperahan, kahit may madisgrasya 
walang pakialam, kalikasan ma'y masira na

aba'y di dapat tumunganga ang may pakiramdam
lalo't isang maayos na kalikasan ang asam
kaya sa mga nangyayari'y dapat makialam
bago pa ang tahanang mundo'y tuluyang maparam

- gregbituinjr.

Hinahagilap lagi kita sa aking gunita

hinahagilap lagi kita sa aking gunita
di ko malaman kung ako pa ba'y may mapapala
habang iniinit ko ang malamig na kutsinta
o ito'y gawin ko na lang sa bukid ay pataba

iniluluha mo ba'y batong sinlaki ng graba
habang sa isip mo ako'y iyong inaalala
tara, maglibot muna tayo doon sa Luneta
mamasyal kita kahit bulsa'y butas, walang pera

nakikita ko ang lawin doon sa papawirin
ako naman ay tila pipit sa sulok ng hardin
namimilipit na gawa ng asong palamunin
pati na guyam ay nagbabantang ako'y lamunin

tatawirin ko ang pitong ilog na anong lalim
lalakbayin ang pitong bundok na maraming talim
upang hugasan ang salang nagdulot ng panindim
at upang makita ang rosas na nais masimsim

- gregbituinjr.

Build, Build, Build, o PagkaBULID sa dilim?

BUILD, BUILD, BUILD daw itong programa ng pamahalaan
bakit nangyari'y BULID, BULID, BULID sa karimlan
bakit kayrami nang pinaslang sa sawi kong bayan
bakit walang proseso o paglilitis lang naman

BUILD, BUILD, BUILD ngunit nangyayari'y BULID, BULID, BULID
kayrami na nilang sa karimlan ay ibinulid
habang tatawa-tawa lang ang mayayamang ganid
habang tumatangis ang mahihirap na kapatid

Kill, Kill, Kill muna, tapos ay BUILD, BUILD, BUILD ang programa
basta pinapaslang ang mahihirap na puntirya
nahan ang wastong proseso, due process sa biktima?
nahan ang tamang paglilitis, nahan ang hustisya?

ang buhay ng dukha'y paano ba nila mabi-BUILD
kung pulos tulay at kalsada ang laging bini-BUILD
dapat wakasan ang sa dilim biglang pagkaBULID
dapat PANLIPUNANG HUSTISYA'y kanilang MABATID!

- gregbituinjr.

Unawain ang mensahe sa karatula

dalawang bagay: naglagay doon ng paalala
dahil doon palaging nagtatapon ng basura...
o nang-aasar, pagkat kung saan may karatula
aba'y doon pa nilalagay ang basura nila!

mapapaisip ka minsan sa ganitong ugali
ang naglalagay ba ng basura'y tanga o hindi?
kung nasaan ang karatula'y nagtatapon lagi
o hindi raw sila marunong magbasa, kunyari

mga dayo ba sila sa bansa't di maunawa?
ang simpleng paalala't mga payak na salita
anong disiplina mayroon sila't utak biya?
at nagtapon sa harap ng karatulang ginawa

katawa-tawang pangyayari o nakakainis
di malaman kung magagalit ka o bubungisngis
mensahe sa karatula'y igalang nang luminis
ang lugar na iyon, nang basura'y agad mapalis

- gregbituinjr.

Kung langgam ang manggagawa, sino naman ang anay?

Magkaparehong itsura, magkaiba ng kulay
Ang isa'y kaysipag, ang isa'y mapanirang tunay
Kung langgam ang manggagawa, sino naman ang anay?
Ang kapitalista o ang eskirol ang kaaway?

Sa welga, may mga eskirol at may unyonista
Ang pamamalakad ba sa pabrika'y may hustisya?
Lulupigin daw ng eskirol ang mga nagwelga
Aklasang may itinayong piketlayn sa pabrika

Nagwelga ang manggagawa para sa katarungan
At karapatang pantao doon sa pagawaan
Nakikibaka upang welga'y mapagtagumpayan
Gutom man ang abutin sa welga'y tuloy ang laban

Anay na mapanira ba'y sadyang sa uri'y taksil?
Nanonood lang habang karapata'y kinikitil!
Anay na mapangwasak ay paano mapipigil?
Yamang anay na ito sa kapwa nila'y sumiil

- gregbituinjr.

Kinakain na lang sa tuwina'y buntong hininga

kinakain na lang sa tuwina'y buntong hininga
habang isyung salot ay patuloy na binabaka
mukhang bilasang isda na itong aking itsura
kumikilos pa rin kahit gutom ang nadarama
nag-oorganisa pa rin kahit butas ang bulsa

makakaraos din balang araw pag nagtagumpay
kaya magpatuloy lang, tindihan ang pagsisikhay
pag-aralan ang lipunan at magsunog ng kilay
magsuri ng kongkretong kalagayan at magnilay
sa pagkilos, tiyakin din ang kalusugang taglay

alagaan ang katawan kahit na kumikilos
huwag magpabaya kahit tayo'y binubusabos
maghanda't huwag hayaang lagi tayong hikahos
may oras ng paglaban, may oras ng pagtutuos
magtagumpay hanggang bulok na sistema'y magtapos

- gregbituinjr.

Ang alak: noon, ngayon at bukas

noon, pulos pag-iinom ng alak ang prodigal son
ngayon, pag-iinom pa rin ng alak ang kasiyahan
iyang pag-inom ng alak ay isa nang kasaysayan
mula noon, ngayon, marahil hanggang kinabukasan

iyang alak ay instrumento upang makalimot ka
sa mga nararanasan mong samutsaring problema
mayroon nito pag may piging bilang pakikisama
subalit dinudulot nitong saya'y pansamantala

ano nga bang mayroon sa alak upang masiyahan
ito ba'y sagisag na ng lubusang kaligayahan
di ba't sa mga piging lang ito dapat magsulputan
at di batayan upang lumigaya ka sa lipunan

sige, tumagay pa, sa kabila ng mga halakhak
upang makalimot habang gumagapang ka sa lusak
sana'y kwentuhan at tawanan lang ang dulot ng alak
at walang gulong mangyayari nang walang mapahamak

- gregbituinjr.

DOLE, magsilbi sa manggagawa, di sa kapitalista!

panawagan ng manggagawa sa DOLE'y kaybangis

sapagkat manggagawa'y sagad na sa pagtitiis

mga karapatan nila'y lagi nang tinitikis

turing sa kanila'y makina't sila'y tinitiris

mensahe ng obrero sa DOLE sa rali nila:

"aba'y DOLE, ikaw ang sa manggagawa'y ahensya

obrero'y pagsilbihan mo, di ang kapitalista

kaming mga obrero'y iyong bigyang importansya"

sa tawag ng kapitalista, kaybilis ng DOLE

bibigyang importansya ang anumang insidente

pag sa kapitalista, DOLE'y kaybilis magsilbi

marahil, dahil kapitalista'y may pera kasi

aba'y DOLE, di ba't kawanihan ka ng paggawa

kaya magsilbi ka naman sa mga manggagawa

huwag mong hayaang ang obrero'y kinakawawa

dapat kang buwagin kung sa iyo'y walang mapala

- gregbituinjr.

* Nilikha ng makata sa rali ng PAGGAWA (Pagkakaisa ng Uring Manggagawa) sa harapan ng DOLE sa Intramuros, Maynila, Oktubre 22, 2019. Ang mga litrato'y kuha ng may-akda

Naglalakad man ng malayo upang makakilos

naglalakad man ng malayo upang makakilos
ay inoorganisa pa rin ang binubusabos
upang manindigan sa isyu, prinsipyo'y matalos
at ihanda ang api sa mahabang pagtutuos

sa isyung pangkalusugan, tumigil nang magyosi
tuwing umaga'y kontento na sa pakape-kape
alagaan ang katawan na handa pang magsilbi
tiyakin ang seguridad at huwag magpagabi

bilin nila, sa sabi-sabi'y huwag maniwala
baka masadlak sa kumunoy ng mga akala
magsuri ng sitwasyon, bakit may tamang hinala
baka guniguni'y umani ng bangungot, luha

kilo-kilometro man ang lakarin, di susuko
pakaway-kaway man ang dilag, tukso'y nanduduro
malupit man ang kaaway, di papayag maglaho
kikilos pa rin kung may naapi saan mang dako

- gregbituinjr.

Pagpapakatao'y di uso sa kapitalismo

sintigas ng panga ng tigre ang kanilang mukha
na tingin lagi sa manggagawa't dukha'y kaybaba
na walang dignidad ang pagkatao, hampaslupa
na laging mabibiling mura ang lakas-paggawa

kinikita lang ang mahalaga sa mga ito
may laksa-laksang tubo at pag-aaring pribado
mawasak man ang kalikasan, may gintong matamo
animo'y mga bato ang puso sa kapwa tao

turing sa manggagawa'y di tao kundi makina
kontraktwal o regular ay gastos lang sa kumpanya
ganyan mag-isip ang negosyante't kapitalista
tanging tutubuin ang sa kanila'y mahalaga

tao pa rin ba ang ganyang mga uri ng tao
di mahalaga ang pagkatao kundi negosyo
ganyan umiiral ang lipunang kapitalismo
pera ang umiikot, nagsasalita sa iyo

pagpapakatao'y di uso sa sistemang bulok
naghahari ay pera lang hanggang doon sa tuktok
kinikilala'y ginto't salapi ng utak-bugok
kaya sa lipunang kapitalismo, masa'y lugmok

- gregbituinjr.

Mga Pintig ng Diwa

MGA PINTIG NG DIWA

lumalabis ba ako

sa aking pagmamahal

sa mundo at sa iyo

ako’y tila ba hangal

ako ba’y nagkukulang

sa tamis ng pag-ibig

puno’t mga halaman

ay kulang ba sa dilig

pumipintig ang puso

sa buong katauhan

tumitibok ang mundo

pati na kalikasan

kayraming lumilipad

ibon sa papawirin

kayraming mga tamad

katuga sa paningin

itapon ang basura

sa wastong basurahan

mahalin ang kasama

sa pamilya’t tahanan

halina’t makialam

suriin ang paligid

pag itinayo ang dam

buhay nati’t tagilid

huwag tayong mahihiya

kung tayo’y nagprotesta

pagkat ginawa’y tama:

ipagtanggol ang masa

ibulong mo sa akin

kung anong nasa isip

akin iyang diringgin

kahit sa panaginip

- gregbituinjr.

* unang nalathala sa munting pahayagang Diwang Lunti, isyu ng Oktubre 2019, pahina 20

Sige pa, pumatay kayong mga halimaw kayo

sige pa, pumatay kayong mga halimaw kayo
sige pa, mga inosenteng bata'y paslangin n'yo
sige pa, mamaril kayong masangsang na berdugo
sige pa, sundin ang atas ng baliw n'yong pangulo

nangangamoy dugo ang mga berdugong maysala
na krimen sa lipunan ay sadyang kasumpa-sumpa
sige pa, sa inyo, mga nanay ay tuwang-tuwa
ngunit ang totoo, sila'y galit at lumuluha

sige, ipakita n'yo ang krimeng karumal-dumal
kayong nasa kapangyarihan ang dapat isakdal
sige, ipakita ny'ong buhay nila'y pinipigtal
kayong mga nasa poder ang totoong kriminal

sige pa, dugo pa ng inosente'y palutangin
sige, mga walang sala'y walang prosesong kitlin
sige pa, ang karapatang pantao pa'y paslangin
balang araw, mananagot kayo sa bayan natin

- gregbituinjr.
* kinatha sa ikalawang araw ng palihan hinggil sa karapatang pantao, Oktubre 19, 2019

Masangsang ang amoy ng mga berdugo

marami na silang pinaslang na batang inosente
collateral damage lang kung ituring ang nangyari
bata ba'y nagdodroga, nagbebenta, bumibili?
bakit mga bata'y nadadamay sa insidente

peke ang gerang itong walang alam na solusyon
kundi pumatay ng walang proseso, nilalamon
na sila ng sistemang sila rin ay nagugumon
gawang di sibilisado't wala na sa panahon

bakit ba kung sumentensya sila'y napakabilis
para lang silang lumalapa ng asong may galis
kung may sala ay daanin sa wastong paglilitis
huwag bariling animo'y tumitiris ng ipis

amoy ng mga berdugo'y ito'y sadyang masangsang
nakakasuka ang pamahalaang mapanlinlang
wala silang karapatang basta na lang pumaslang
tandaang karapatang pantao'y dapat igalang

- gregbituinjr.
* kinatha sa ikalawang araw ng palihan hinggil sa karapatang pantao, Oktubre 19, 2019

Halina't tumula't umawit para sa karapatang pantao

manggagawang pangkultura, tayo'y mag-usap-usap
upang gisingin ang pamahalaang mapagpanggap
dahil korporasyon ang lagi nilang sinisinghap
kinakaligtaan ang mamamayang naghihirap

halina't ating isulat ang buhay ng dalita
lalo't biktima ng tokhang at inang lumuluha
bakit karapatang pantao'y binabalewala
bakit walang proseso't binaril ang walang sala

ginawang panonokhang ay sadyang nakagagalit
dahil wala pang sala'y binaril ng malulupit
halina't kwento nila'y ating isulat, iawit
at ipalaganap sa madlang takot pa at gipit

masa'y gisingin mula sa takot at pagkahimbing
kultura ng dahas ay tapusin, gamitin ang sining
itula't awitin ang danas sa kamay ng praning
na pamahalaang wala nang puso ni katiting

- gregbituinjr.
* kinatha sa palihan hinggil sa karapatang pantao, Oktubre 18, 2019 manggagawang pangkultura, tayo'y mag-usap-usap
upang gisingin ang pamahalaang mapagpanggap
dahil korporasyon ang lagi nilang sinisinghap
kinakaligtaan ang mamamayang naghihirap

halina't ating isulat ang buhay ng dalita
lalo't biktima ng tokhang at inang lumuluha
bakit karapatang pantao'y binabalewala
bakit walang proseso't binaril ang walang sala

ginawang panonokhang ay sadyang nakagagalit
dahil wala pang sala'y binaril ng malulupit
halina't kwento nila'y ating isulat, iawit
at ipalaganap sa madlang takot pa at gipit

masa'y gisingin mula sa takot at pagkahimbing
kultura ng dahas ay tapusin, gamitin ang sining
itula't awitin ang danas sa kamay ng praning
na pamahalaang wala nang puso ni katiting

- gregbituinjr.
* kinatha sa palihan hinggil sa karapatang pantao, Oktubre 18, 2019 

Gisingin ng sining ang bayang himbing

gumagapang ang sining sa himaymay ng kalamnan
upang sariwain ang mga kwento't karanasan
katas ng pakikibaka'y nasa puso't isipan
na inaadhika ang paglaya ng uri't bayan
mula sa pagsasamantala ng tuso't gahaman

gagamitin ang sining upang bayan ay magising
didilat sila mula sa matinding pagkahimbing
aawitan ng mga tinig na tumataginting
tutulain ang talinghaga ng walang kasiping
babakahin yaong bundat na laging nagpipiging

itong sining ang instrumento ng pakikibaka
adhikain ay ipalalaganap sa tuwina
prinsipyo't layunin ay itataguyod sa masa
tutula, dudula, aawit, mag-oorganisa
ililinaw sa madla ang mga isyu't problema

halina't likhain na ang sining para sa madla
mapagpalayang sining para sa nagdaralita
rebolusyonaryong sining ng uring manggagawa
halina't kathain ang sining na mapagpalaya
upang mabago ang lipunang bulok at kuhila

- gregbituinjr.

Naaalala kita sa sandaling pagkalugmok

naaalala kita sa sandaling pagkalugmok
dahil naninibasib pa rin ang sistemang bulok
at amoy-asupre pa rin ang namumunong bugok
habang hiyaw ng hustisya sa puso'y kumakatok
habang naaalala ka sa kabila ng antok

bugbog man ang aking katawan sa laksang pagkilos
sinusuri ang kalagayan at pambubusabos
ng sistemang kaysaya pag maraming dukha't kapos
sa pagpapasiya'y huwag tayong padalus-dalos
habang nasa diwa'y sistemang bulok ay matapos

halina't ibagsak pa rin ang bulok na sistema
at pag-usapan muli ito pag tayo'y nagkita
halina't kumilos laban sa mapagsamantala
obrero'y organisahin tungong pagkakaisa
hanggang sa magtagumpay tayo, O, aking kasama!

- gregbituinjr.

Tula laban sa proyektong Kaliwa Dam

nagmamarka ang bangis ng mga nagkakanulo

upang katutubo'y itaboy sa lupang ninuno

upang proyektong Kaliwa Dam ay mabigyang-daan

upang magkaroon ng tubig ang Kamaynilaan

kahit na lulubog ang maraming nayon at bayan

proyektong Kaliwa Dam ay paano masusugpo

upang di mawasak ang tahanan ng katutubo

pigilan ang proyektong dahilan ng kasiraan

ng kalikasan, kapaligiran, at kalinangan

lupang ninuno'y kultura, buhay, dangal, tahanan

proyektong Kaliwa Dam dapat tuluyang maglaho

upang mga katutubo'y di siyang mabalaho

ang katutubo'y ating kapatid, may karangalan

kapatid ay di dapat pinagsasamantalahan

ng sinumang ganid at mayayaman sa lipunan

huwag nating hayaang tayo'y dinuduro-duro

ng mga taong mapagpanggap at mapagkanulo

di na dapat matuloy ang proyektong Kaliwa Dam

sa isyung ito'y makibaka tayo't makialam

upang mga sunod na salinlahi'y di magdamdam

- gregbituinjr.

* nilikha ng makata at binasa sa rali sa harap ng Department of Environment and Natural Resources (DENR), Oktubre 16, 2019, kasama ang iba't ibang grupong kabilang sa Stop Kaliwa Dam Network, tulad ng Philippine Movement for Climate Justice (PMCJ), Freedom from Debt Coalition (FDC), Haribon Foundation, Sanlakas, Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), SKDN (grupo ng mga katutubo mula sa Daraitan), at marami pang iba.

Pagtitig sa kisame

sa kisame kadalasan ay nakatitig man din
nakatingala, nagmumuni, anong kakathain
di tutunganga sa papel pag walang sasabihin
basta may isyu'y di mawawalan ng susulatin

luminga-linga ka, makinig, ang mata'y imulat
ano kayang mga lihim ang iyong mabubuklat
sa iyong mga nasagap na pangyayari't ulat?
may parang tae kayang sa mukha mo'y sasambulat?

maraming dapat isiwalat na isyung pambayan
baho ng pulitiko, korupsyon, katiwalian
sinu-sino ba ang mapagsamantalang iilan?
at sino naman ang nabubuhay sa karukhaan?

dahil ba sa negosyo'y walang pagpapakatao?
dignidad ba ng kapwa'y tinatapatan ng presyo?
nakatitig sa kisame't napapailing ako
mga iyon ba'y isusulat sa papel na ito?

- gregbituinjr.

Kinakatha kita sa panahong di matingkala

kinakatha kita sa panahong di matingkala
nasa puso kita't diwa, O, aking minumutya
ano bang pinagkaisahan natin at adhika
upang magpasyang magsama sa gawaing dakila

kinakatha kita bilang amasonang huwaran
maalindog, matapang, kayumangging kaligatan
sa pusong ito'y kapilas ka't di basta maiwan
sa tuwina'y magkasangga sa anumang larangan

kapwa kita tibak, may lasa pa ba ang pag-ibig?
gaano kaya katamis ang ating pagniniig?
umawit ka, diwatang mutya't ako'y makikinig
nahahalina ako sa anong ganda mong tinig

sadyang kayganda ng adhika mo para sa masa
kaya sinasamahan kita sa pakikibaka
ikaw lamang ang aking natatanging amasona
na dito sa puso't diwa ko'y aking sinisinta

- gregbituinjr.